Spis treści
Litania do świętego Błażeja - tekst
Litania do świętego Błażeja to modlitwa prywatna. Składa się z wezwań do biskupa Sebasty, męczennika z ok. 316 roku, a na każde z nich odpowiada się „módl się za nami”. Najczęściej odmawia się ją wokół 3 lutego, kiedy przypada wspomnienie świętego w Martyrologium Romanum (2004), oraz w chorobach gardła. Pełny tekst znajdziesz poniżej, razem z modlitwą, opisem błogosławieństwa gardeł i miejscem św. Błażeja wśród Czternastu Świętych Wspomożycieli.
Jak brzmi litania do świętego Błażeja?
Litania ma stały szkielet: wezwania do Trójcy Świętej, wezwania do świętego, Baranku Boży i modlitwę końcową. W modlitewnikach krąży kilka wersji o różnej liczbie wezwań. Poniżej podaję układ do prywatnego odmawiania. Część wstępna i zakończenie mają taki kształt jak w litaniach, które Kościół zatwierdził, a środkowe wezwania mówią o tym, co tradycja przekazuje o świętym.
- Kyrie, elejson. Chryste, elejson. Kyrie, elejson.
- Chryste, usłysz nas. Chryste, wysłuchaj nas.
- Ojcze z nieba, Boże, zmiłuj się nad nami.
- Synu, Odkupicielu świata, Boże, zmiłuj się nad nami.
- Duchu Święty, Boże, zmiłuj się nad nami.
- Święta Trójco, Jedyny Boże, zmiłuj się nad nami.
- Święta Maryjo, Królowo Męczenników, módl się za nami.
- Święty Błażeju, módl się za nami.
- Święty Błażeju, biskupie Sebasty, módl się za nami.
- Święty Błażeju, pasterzu powierzonego ci ludu, módl się za nami.
- Święty Błażeju, według tradycji lekarzu ciał i dusz, módl się za nami.
- Święty Błażeju, nauczycielu wiary w czasie prześladowań, módl się za nami.
- Święty Błażeju, wyznawco Chrystusa przed sędziami, módl się za nami.
- Święty Błażeju, męczenniku za wiarę, módl się za nami.
- Święty Błażeju, opiekunie chorych na gardło, módl się za nami.
- Święty Błażeju, orędowniku dzieci, módl się za nami.
- Święty Błażeju, opiekunie pasterzy i zwierząt, módl się za nami.
- Święty Błażeju, jeden z Czternastu Świętych Wspomożycieli, módl się za nami.
- Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata, przepuść nam, Panie.
- Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata, wysłuchaj nas, Panie.
- Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata, zmiłuj się nad nami.
- K. Módl się za nami, święty Błażeju. W. Abyśmy się stali godnymi obietnic Chrystusowych.
- Módlmy się: Boże, Ty dałeś świętemu Błażejowi, biskupowi, odwagę wyznania wiary aż do przelania krwi. Prosimy Cię, za jego wstawiennictwem zachowaj nas od choroby gardła i od wszelkiego zła i pozwól nam wiernie wyznawać Twoje imię. Przez Chrystusa, Pana naszego. Amen.
Wezwania litanii: biskup, lekarz, męczennik
Każde wezwanie przypomina inny wątek z życia świętego. Część z nich ma podstawę historyczną, a część pochodzi z późniejszych legend. Dobrze odróżniać jedne od drugich:
- Biskup Sebasty: tytuł z Martyrologium Romanum. Sebasta to miasto w dawnej Armenii, dziś Sivas w Turcji.
- Lekarz ciał i dusz: przekaz o tym, że przed sakrą biskupią Błażej był lekarzem, pochodzi z późnych żywotów, a nie z dokumentów z epoki.
- Męczennik: śmierć za wiarę ok. 316 roku, za panowania cesarza Licyniusza.
- Opiekun chorych na gardło: to wezwanie wyrasta z legendy o chłopcu z ością w gardle, opisanej w „Złotej legendzie” Jakuba de Voragine (ok. 1260).
- Opiekun zwierząt: to wezwanie nawiązuje do legend o pobycie świętego w pieczarze, gdzie przychodziły do niego dzikie zwierzęta.
Kiedy odmawiać litanię do św. Błażeja?
Litanię można odmawiać o każdej porze roku. Najczęściej wierni sięgają po nią w dniu wspomnienia, 3 lutego, a także w chorobie gardła, swojej albo bliskiej osoby, zwłaszcza dziecka. Litanie innych patronów mają podobny rytm. Jeśli lubisz tę formę modlitwy, zajrzyj też do tekstu, w którym opisuję litanię do świętej Rity i kiedy ją odmawiać.
Prawo kanoniczne wymaga, by modlitewniki do publicznego i prywatnego użytku wydawano za zgodą ordynariusza miejsca (KPK, kan. 826 §3). Jeśli chcesz odmawiać litanię wspólnie w kościele, wybierz tekst z modlitewnika z aprobatą kościelną.
Jaka jest modlitwa do św. Błażeja?
Modlitwa do św. Błażeja to krótka prośba o jego wstawiennictwo u Boga, najczęściej w chorobach gardła, przy kłopotach z mową i w obawie o zdrowie dzieci. Katolik nie modli się „do świętego zamiast do Boga”. Prosi go o modlitwę, bo wierzy, że święci wstawiają się za nami u Ojca (KKK 956). Poniżej podaję trzy formy: krótką, o uzdrowienie i wspólnotową.
Modlitwa w chorobie gardła
Tę modlitwę odmawia się w kilka sekund, na przykład przy łóżku chorego dziecka:
- Zacznij od znaku krzyża.
- Powiedz: „Święty Błażeju, biskupie i męczenniku, wstaw się za mną (za moim dzieckiem) u Boga. Proszę o ulgę w chorobie gardła i o spokój serca. Niech się dzieje wola Boża”.
- Odmów jedno „Ojcze nasz” i jedno „Zdrowaś Maryjo”.
- Zakończ wezwaniem „Święty Błażeju, módl się za nami” i znakiem krzyża.
Jedno ważne zastrzeżenie: modlitwa nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Silny ból gardła, gorączka, duszność, ślinienie się u dziecka i zadławienie to sytuacje, w których dzwoni się po pomoc medyczną albo pod numer 112.
Modlitwa o uzdrowienie za wstawiennictwem św. Błażeja
W wyszukiwarce często pojawia się fraza „modlitwa do św. Błażeja o uzdrowienie”. Taka modlitwa jest prośbą, a nie formułą, która musi zadziałać. Kościół nie obiecuje, że po konkretnej modlitwie choroba ustąpi. Przykładowy tekst:
- „Boże, przez wstawiennictwo świętego Błażeja proszę Cię o zdrowie dla (imię), jeśli taka jest Twoja wola”.
- „Daj lekarzom mądrość, a choremu cierpliwość i nadzieję”.
- „Naucz mnie przyjąć to, czego nie rozumiem, i nie trać mnie z oczu w tej chorobie”.
- „Święty Błażeju, który według tradycji ratowałeś chorych, módl się za nami. Amen”.
Czy istnieje koronka do św. Błażeja?
Tak, ale tylko jako nabożeństwo prywatne bez jednego, ogólnie przyjętego tekstu. W obiegu są różne wersje, odmawiane zwykle na zwykłym różańcu. W liturgii Kościoła nie ma koronki do św. Błażeja. Jeśli chcesz ją odmawiać, wybierz tekst z modlitewnika z imprimatur, a nie anonimową wersję z sieci.
Jak Kościół modli się za chorych?
Modlitwa za chorych ma źródło w Piśmie Świętym. Najczęściej przywołuje się List św. Jakuba:
„Choruje ktoś wśród was? Niech sprowadzi kapłanów Kościoła, by się modlili nad nim i namaścili go olejem w imię Pana. A modlitwa pełna wiary będzie dla chorego ratunkiem i Pan go podźwignie” (Jk 5,14-15, Biblia Tysiąclecia, wyd. V, 1999)
Katechizm wyjaśnia, że przez namaszczenie chorych i modlitwę kapłanów cały Kościół poleca chorych Panu (KKK 1499). Przy poważnej chorobie zwraca się więc do kapłana o sakrament namaszczenia, a modlitwa do patrona go nie zastępuje.
Kiedy jest święto św. Błażeja?
Wspomnienie św. Błażeja, biskupa i męczennika, przypada 3 lutego. To dzień po święcie Ofiarowania Pańskiego, które w Polsce nazywa się świętem Matki Bożej Gromnicznej. W kalendarzu liturgicznym jest to wspomnienie dowolne. Tego dnia w wielu kościołach kapłani udzielają błogosławieństwa gardeł, według obrzędu z polskich Obrzędów błogosławieństw (1994).
Błogosławieństwo gardeł świecami: przebieg i słowa
Obrzęd trwa kilka sekund przy każdej osobie. Zazwyczaj przebiega tak:
- Wierni podchodzą do kapłana jak do Komunii, zwykle po Mszy albo po homilii.
- Kapłan trzyma dwie skrzyżowane świece, często poświęcone dzień wcześniej, w święto Ofiarowania Pańskiego.
- Świece dotykają gardła albo zatrzymują się tuż przy nim. Nie są zapalone.
- Kapłan wypowiada formułę, w której prosi, by przez wstawiennictwo św. Błażeja Bóg uchronił wiernego od choroby gardła i od wszelkiego innego zła.
- Formuła kończy się słowami „W imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego”, a wierny odpowiada „Amen”.
W polskich kościołach kapłan mówi po polsku, według Obrzędów błogosławieństw. Łacińska wersja tej samej prośby brzmi:
„Per intercessionem sancti Blasii, episcopi et martyris, liberet te Deus a malo gutturis et a quolibet alio malo. In nomine Patris, et Filii, et Spiritus Sancti” (formuła błogosławieństwa w dniu św. Błażeja, Rituale Romanum, De Benedictionibus, 1984)
Sakramentalium czy sakrament: czym jest błogosławieństwo gardeł?
Błogosławieństwo gardeł to sakramentalium, czyli znak święty ustanowiony przez Kościół, a nie sakrament ustanowiony przez Chrystusa. Prawo kanoniczne definiuje sakramentalia w kan. 1166 KPK, a Katechizm opisuje je w punktach 1667-1673:
„Są to znaki święte, które na podobieństwo sakramentów oznaczają skutki, zwłaszcza duchowe, i otrzymują je dzięki modlitwie Kościoła” (Katechizm Kościoła Katolickiego, KKK 1667, 1994)
| Cecha | Błogosławieństwo gardeł (sakramentalium) | Namaszczenie chorych (sakrament) |
|---|---|---|
| Kto ustanowił | Kościół (KKK 1667) | Chrystus (KKK 1511) |
| Kiedy | Zwyczajowo 3 lutego | W poważnej chorobie i starości |
| Znak | Dwie skrzyżowane świece | Namaszczenie olejem chorych |
| Kto udziela | Kapłan, a według księgi obrzędów także diakon | Wyłącznie kapłan |
| Wiek | Każdy, także niemowlęta | Wierni po osiągnięciu używania rozumu |
Święcenie jabłek: skąd ten zwyczaj?
Święcenie jabłek w dniu św. Błażeja to zwyczaj ludowy, który nie należy do oficjalnego obrzędu liturgicznego. Spotyka się go w niektórych regionach Polski. W innych miejscach święci się w tym dniu chleb albo wodę. Ludowe wyjaśnienia są różne, a ich pochodzenia nie da się jednoznacznie ustalić. Warto więc odróżnić trzy poziomy:
- Nauka Kościoła: święci wstawiają się za nami u Boga (KKK 956).
- Liturgia: błogosławieństwo gardeł według Obrzędów błogosławieństw.
- Pobożność ludowa: jabłka, chleb i woda święcone w niektórych parafiach.
- Zwyczaj rodzinny: zjedzenie poświęconego jabłka w domu, bez znaczenia magicznego.
Gdzie sprawdzić godzinę błogosławieństwa?
Godzinę i formę błogosławieństwa ustala każda parafia osobno, więc sprawdź je w ogłoszeniach parafialnych z niedzieli poprzedzającej 3 lutego. Godziny Mszy znajdziesz:
- w ogłoszeniach czytanych po Mszy i wywieszonych w gablocie przy kościele,
- na stronie parafii albo jej podstronie w katalogu diecezji,
- na profilu parafii w mediach społecznościowych,
- w kancelarii parafialnej, w godzinach jej urzędowania.
Czego patronem jest św. Błażej?
Św. Błażej jest patronem chorych na gardło, a zwyczajowo także lekarzy laryngologów. Opiekuje się również zwierzętami, pasterzami i zgrzeblarzami wełny. Patronat nad gardłem wywodzi się z legendy o uratowanym chłopcu, zapisanej w „Złotej legendzie” Jakuba de Voragine około 1260 roku. Na obrazach rozpoznaje się go po skrzyżowanych świecach i szatach biskupich.
Patron gardła, lekarzy i chorych
W pobożności ludowej do św. Błażeja zwracają się:
- osoby z przewlekłymi chorobami gardła i krtani,
- rodzice małych dzieci, które często chorują na anginę,
- osoby pracujące głosem, czyli śpiewacy, nauczyciele, lektorzy i duchowni,
- lekarze laryngolodzy, którzy uważają go za swojego patrona,
- osoby, które boją się zadławienia, zwłaszcza starsze.
Dlaczego patron zwierząt i zgrzeblarzy?
Oba patronaty wyjaśniają legendy. Według „Złotej legendy” wilk porwał świnię ubogiej kobiety, a na prośbę świętego oddał ją właścicielce. Ta sama kobieta przyniosła potem uwięzionemu biskupowi jedzenie i świecę. Tak legenda łączy Błażeja ze świecami. Zgrzeblarze wybrali go na patrona, bo według przekazu oprawcy szarpali jego ciało żelaznymi grzebieniami, podobnymi do tych, którymi czesze się wełnę.
Jak rozpoznać św. Błażeja na obrazie?
Kiedy fotografuję gotyckie i barokowe ołtarze, szukam kilku znaków, które pozwalają odróżnić świętego od innych biskupów:
- Dwie skrzyżowane świece: najbardziej charakterystyczny atrybut.
- Mitra i pastorał: znaki godności biskupiej.
- Żelazne zgrzebło: narzędzie męki z legendy.
- Chłopiec u stóp: nawiązanie do legendy o ości w gardle.
- Zwierzęta, zwykle dzik albo świnia: znak legendy o ubogiej kobiecie.
Kim był święty Błażej z Sebasty?
Święty Błażej był biskupem Sebasty w Armenii, dzisiejszego Sivas w Turcji. Zginął śmiercią męczeńską około 316 roku, w czasie prześladowań chrześcijan za cesarza Licyniusza. Martyrologium Romanum (2004) wspomina go 3 lutego. Większość barwnych opowieści o nim, łącznie z historią chłopca z ością w gardle, pochodzi z późniejszych legend.
Co wiadomo historycznie o biskupie Sebasty?
Pewnych faktów jest niewiele. Rozdzielam je od późniejszych dopisków tak:
- Historycznie prawdopodobne: urząd biskupa w Sebaście i śmierć męczeńska na początku IV wieku.
- Kontekst epoki: Licyniusz rządził wschodnią częścią cesarstwa i wbrew porozumieniu z Konstantynem prześladował chrześcijan.
- Legendarne: wykształcenie medyczne, pobyt w pieczarze wśród zwierząt, cudowne uzdrowienia.
- Nieznane: data i miejsce urodzenia, przebieg życia przed objęciem urzędu biskupa.
Nie myl go z Czterdziestoma Męczennikami z Sebasty, którzy zginęli w tym samym mieście, ani z Sebaste w Samarii.
Legenda o chłopcu z ością w gardle
Według „Złotej legendy” Jakuba de Voragine, gdy żołnierze prowadzili Błażeja do więzienia, matka przyniosła mu syna, który dusił się ością rybią. Biskup położył ręce na chłopcu, pomodlił się, a dziecko odzyskało oddech. Z tej opowieści wziął się patronat nad gardłem i zwyczaj błogosławieństwa 3 lutego. To opowieść hagiograficzna, nie relacja świadka.
- Pojmanie biskupa przez namiestnika.
- Spotkanie z matką chorego chłopca w drodze do więzienia.
- Modlitwa i uzdrowienie dziecka.
- Nawiedziny ubogiej kobiety ze świecą w więzieniu.
- Męka i ścięcie.
Męczeństwo ok. 316 roku
Według przekazu Błażej odmówił złożenia ofiary bogom. Oprawcy szarpali go żelaznymi zgrzebłami, a potem ścięli mieczem. Jego kult szybko rozszedł się na Zachód. Relikwie przechowuje dziś wiele kościołów w Europie, a najbardziej znane miejsce kultu to Dubrownik, którego świętym patronem jest Błażej.
Św. Błażej wśród Czternastu Świętych Wspomożycieli
Św. Błażej należy do Czternastu Świętych Wspomożycieli. To grupa świętych wzywanych w konkretnych potrzebach, której kult rozwinął się w późnym średniowieczu w krajach niemieckojęzycznych. W tym gronie pomaga w chorobach gardła. Jest w nim także św. Wit, patron kościoła w Rogoźnie, czyli Rogozińskiej Fary, której poświęcony jest ten serwis (Wikipedia, hasło „Święty Wit”).
Kim są Czternastu Świętych Wspomożycieli?
Szerzej piszę o nich w tekście o Czternastu Świętych Wspomożycielach. Najczęściej wymienia się następujące patronaty, choć zależą one od regionu:
| Święty | Tradycyjny patronat |
|---|---|
| Achacy | bóle głowy, trwoga przed śmiercią |
| Barbara | nagła śmierć, górnicy |
| Błażej | choroby gardła |
| Cyriak | pokusy, walka duchowa |
| Dionizy | bóle głowy |
| Erazm | bóle brzucha, żeglarze |
| Eustachy | trudne położenie rodziny, myśliwi |
| Idzi | kalecy, dobra spowiedź |
| Jerzy | zwierzęta domowe, rycerze |
| Katarzyna Aleksandryjska | studenci, filozofowie |
| Krzysztof | podróżni, nagła śmierć |
| Małgorzata | kobiety w czasie porodu |
| Pantaleon | lekarze, choroby wyniszczające |
| Wit | epileptycy, tancerze, aktorzy |
Co łączy św. Błażeja ze św. Witem z Rogoźna?
Obaj należą do Czternastu Wspomożycieli i obaj byli męczennikami czasów prześladowań, choć Wit zginął wcześniej, około 303/304 roku. Obu też wzywa się w chorobach ciała. Podobieństw jest więcej:
- Św. Wit ma wspomnienie 15 czerwca, a św. Błażej 3 lutego.
- Św. Wit urodził się na Sycylii, a Błażej był biskupem w Armenii.
- Wit to patron epileptyków, a Błażej patron chorych na gardło.
- Kościół św. Wita w Rogoźnie to późnogotycka fara z kamieniem węgielnym położonym 3 lipca 1526 roku (Wikipedia).
- Według dawnej strony parafii z 2019 roku na ołtarzu głównym fary stoi figura św. Wita w towarzystwie św. Modesta i św. Krescencji.
Jeśli interesują cię modlitwy do innych patronów, przeczytaj też tekst litania do świętego Michała Archanioła, popularną litanię do świętego Antoniego i litanię do świętego Stanisława Kostki.
Najczęściej zadawane pytania
Jaki święty jest od chorób gardła?
Tradycyjnie jest nim św. Błażej, biskup Sebasty. Według „Złotej legendy” uratował chłopca, który zadławił się ością. Stąd zwyczaj błogosławieństwa gardeł 3 lutego i obecność Błażeja wśród Czternastu Świętych Wspomożycieli.
Czy na błogosławieństwo gardeł trzeba przyjść na Mszę?
Nie zawsze. Zwykle kapłan udziela błogosławieństwa w czasie Mszy albo zaraz po niej, ale Obrzędy błogosławieństw przewidują też formę poza Mszą. Godziny ustala parafia i podaje je w ogłoszeniach.
Czy dzieci mogą przyjąć błogosławieństwo św. Błażeja?
Tak. Błogosławieństwo gardeł może przyjąć osoba w każdym wieku, także niemowlę na rękach rodzica. Kapłan wypowiada nad każdym tę samą formułę, a świece nie są zapalone.
Czy świece do błogosławieństwa gardeł trzeba przynieść z domu?
Nie. Kapłan używa własnych świec, często poświęconych dzień wcześniej, w święto Ofiarowania Pańskiego. Własną gromnicę wierni zabierają do kościoła 2 lutego, a nie na błogosławieństwo gardeł.
Czy modlitwa do św. Błażeja pomaga przy zadławieniu?
Modlitwa nie zastępuje pierwszej pomocy. Przy zadławieniu natychmiast wezwij pomoc pod numerem 112 i zastosuj uderzenia w plecy oraz uciśnięcia nadbrzusza zgodnie z zasadami pierwszej pomocy. Pomodlić się można potem, kiedy chory jest bezpieczny. Ten tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza.
Czy litanię do św. Błażeja można odmawiać wspólnie w rodzinie?
Tak. Jedna osoba czyta wezwania, a pozostali odpowiadają „módl się za nami”. W domu wystarcza tekst do prywatnego odmawiania. Do wspólnej modlitwy w kościele lepiej wybrać wersję z modlitewnika zatwierdzonego przez władzę kościelną (KPK, kan. 826 §3).
Agnieszka Rybarczyk - pochodzi z północnej Wielkopolski i od lat jeździ po miasteczkach między Obornikami, Wągrowcem a Chodzieżą, fotografując i opisując ceglane kościoły gotyckie.
Aktualizacja: październik 2026
Źródła i literatura
- Martyrologium Romanum, editio altera, Typis Vaticanis 2004, wpis pod datą 3 lutego.
- Katechizm Kościoła Katolickiego, Pallottinum, Poznań 1994, punkty 956, 1499, 1511, 1667-1673.
- Kodeks Prawa Kanonicznego (1983), kan. 826 §3, kan. 1166.
- Obrzędy błogosławieństw dostosowane do zwyczajów diecezji polskich, Księgarnia św. Jacka, Katowice 1994, błogosławieństwo gardeł w dniu św. Błażeja.
- Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu, Biblia Tysiąclecia, wyd. V, Pallottinum, Poznań 1999, Jk 5,14-15.
- Jakub de Voragine, Złota legenda, rozdział o św. Błażeju (ok. 1260), przekład polski Janiny Pleziowej.
- Wikipedia: Święty Wit
- Wikipedia: Kościół św. Wita w Rogoźnie




