Litania do świętego Michała Archanioła - tekst

Opracowała: · stan na

Spis treści

Czym jest litania do świętego Michała Archanioła?

Litania do świętego Michała Archanioła to modlitwa prywatna złożona z kilkunastu wezwań do archanioła, na które odpowiada się „módl się za nami”. Jej obrazy pochodzą z Pisma Świętego: Michał jest obrońcą ludu (Dn 12,1) i wodzem aniołów w walce ze smokiem (Ap 12,7-9). Nie należy do sześciu litanii zatwierdzonych do publicznej liturgii, a odmawia się ją 5-7 minut.

Jak zbudowana jest litania do świętego Michała?

Litania ma stały, czteroczęściowy układ, ten sam co w innych litaniach, na przykład litania do świętej Rity. Prowadzący czyta wezwanie, pozostali odpowiadają krótką formułą.

  1. Wstęp - „Kyrie elejson” i wezwania do Trójcy Świętej z odpowiedzią „zmiłuj się nad nami”.
  2. Wezwanie do Maryi jako Królowej Aniołów, które otwiera część skierowaną do świętych.
  3. Rdzeń - kilkanaście lub kilkadziesiąt wezwań do Michała z odpowiedzią „módl się za nami”; w części redakcji pojawia się też „broń nas”.
  4. Trzykrotne „Baranku Boży” z odpowiedziami „przepuść nam, Panie”, „wysłuchaj nas, Panie”, „zmiłuj się nad nami”.
  5. Werset, odpowiedź i modlitwa końcowa, czyli kolekta zamykająca całość.

Skąd pochodzą wezwania litanii?

Kiedy porównuję modlitewniki, widzę kilka redakcji różniących się długością. Wspólne są źródła obrazów:

  • „Książę wojska niebieskiego” - echo Ap 12,7, gdzie Michał i jego aniołowie walczą ze smokiem.
  • „Przewodnik i pocieszyciel ludu izraelskiego” - nawiązanie do Dn 12,1, gdzie Michał jest opiekunem narodu.
  • „Któremu Pan polecił przyjmować dusze” - tradycja liturgiczna, a nie werset biblijny, zachowana w dawnej Mszy żałobnej.
  • „Światło Aniołów” - wyraz nauki o aniołach jako stworzeniach duchowych, opisanej w KKK 328-336.

Tekst litanii do świętego Michała Archanioła

Poniższy tekst litanii do świętego Michała Archanioła to jedna z redakcji spotykanych w polskich modlitewnikach. Brzmienie wezwań różni się między wydaniami, więc przy wspólnej modlitwie trzymajcie się jednego modlitewnika. Odpowiedzi są pogrubione.

  • Kyrie elejson. Chryste elejson. Kyrie elejson.
  • Chryste, usłysz nas. Chryste, wysłuchaj nas.
  • Ojcze z nieba, Boże, zmiłuj się nad nami.
  • Synu, Odkupicielu świata, Boże, zmiłuj się nad nami.
  • Duchu Święty, Boże, zmiłuj się nad nami.
  • Święta Trójco, Jedyny Boże, zmiłuj się nad nami.
  • Święta Maryjo, Królowo Aniołów, módl się za nami.

Wezwania do Michała jako wodza zastępów niebieskich

Na każde z poniższych wezwań odpowiada się: módl się za nami.

  • Święty Michale Archaniele,
  • Święty Michale, pełen łaski Bożej,
  • Święty Michale, doskonały czcicielu Słowa Bożego,
  • Święty Michale, ukoronowany chwałą i czcią,
  • Święty Michale, najmocniejszy książę wojska niebieskiego,
  • Święty Michale, chorąży Trójcy Przenajświętszej,
  • Święty Michale, stróżu raju,
  • Święty Michale, przewodniku i pocieszycielu ludu izraelskiego,
  • Święty Michale, blasku i twierdzo walczącego Kościoła,
  • Święty Michale, czci i weselu Kościoła tryumfującego,
  • Święty Michale, światło Aniołów,
  • Święty Michale, ostojo prawowiernych,
  • Święty Michale, mocy tych, którzy walczą pod znakiem Krzyża,
  • Święty Michale, światło i ufności dusz w ostatniej godzinie życia,
  • Święty Michale, nasza najpewniejsza pomocy,
  • Święty Michale, nasz pomocniku we wszystkich przeciwnościach,
  • Święty Michale, pocieszycielu dusz w czyśćcu cierpiących,
  • Święty Michale, któremu Pan polecił przyjmować dusze po śmierci,
  • Święty Michale, nasz książę,
  • Święty Michale, nasz orędowniku.
  • Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata, przepuść nam, Panie.
  • Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata, wysłuchaj nas, Panie.
  • Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata, zmiłuj się nad nami.
  • K. Módl się za nami, święty Michale Archaniele. W. Abyśmy się stali godnymi obietnic Chrystusowych.

Modlitwa końcowa litanii

Kolekta zamykająca litanię różni się między modlitewnikami. Pewnym zakończeniem jest modlitwa dnia z Mszału na 29 września:

„Boże, Ty w przedziwny sposób rozdzielasz zadania aniołów i ludzi, spraw łaskawie, aby nasze życie na ziemi otaczali opieką ci, którzy w niebie zawsze stoją przed Tobą i pełnią Twoją służbę. Przez naszego Pana Jezusa Chrystusa.” Mszał Rzymski dla diecezji polskich, kolekta ze święta Archaniołów Michała, Gabriela i Rafała (29 września)

Czy litania do świętego Michała jest zatwierdzona?

Nie. Litania do świętego Michała Archanioła nie należy do litanii zatwierdzonych przez Stolicę Apostolską do publicznej liturgii. Odmawia się ją w pobożności prywatnej i podczas nabożeństw, korzystając z modlitewników wydanych za zgodą biskupa, czego wymaga kan. 826 § 3 Kodeksu Prawa Kanonicznego z 1983 r.

Czym różni się litania zatwierdzona od prywatnej?

Litania zatwierdzona to tekst, który Stolica Apostolska dopuściła do publicznego kultu w całym Kościele. Takich litanii jest sześć. Pozostałe, jak litania do świętej Anny czy litania do świętego Błażeja, żyją w modlitewnikach i w pobożności ludowej.

Litania Status Gdzie się ją odmawia
Litania Loretańska do NMP zatwierdzona do kultu publicznego nabożeństwa majowe, październik, kościół i dom
Litania do Wszystkich Świętych zatwierdzona, obecna w liturgii Wigilia Paschalna, święcenia, procesje błagalne
Litania do Najświętszego Imienia Jezus zatwierdzona do kultu publicznego nabożeństwa, modlitwa prywatna
Litania do Najświętszego Serca Pana Jezusa zatwierdzona do kultu publicznego nabożeństwa czerwcowe, pierwsze piątki
Litania do św. Józefa zatwierdzona do kultu publicznego marzec, środy, modlitwa prywatna
Litania do Najdroższej Krwi Pana Jezusa zatwierdzona do kultu publicznego lipiec, modlitwa prywatna
Litania do św. Michała Archanioła pobożność prywatna, tekst z modlitewników dom, grupy modlitewne, nabożeństwo za zgodą duszpasterza

Czy można odmawiać litanię do świętego Michała w kościele?

Tak, w kościele można ją odmawiać prywatnie albo podczas nabożeństwa, które prowadzi lub dopuszcza duszpasterz. Nie wchodzi natomiast do samej liturgii Mszy. Dyrektorium o pobożności ludowej i liturgii (2001) zachęca do czci aniołów, ale przestrzega przed przesadą:

  • Pobożność ludowa ma prowadzić do liturgii, a nie ją zastępować.
  • Aniołom nie nadaje się imion innych niż Michał, Gabriel i Rafał, znanych z Pisma Świętego.
  • Kult aniołów nie może przybierać form magicznych ani lękowych.
  • Teksty do wspólnego odmawiania powinny pochodzić z wydań zaaprobowanych przez Kościół.

Kim jest święty Michał Archanioł w Biblii?

Święty Michał, którego imię znaczy „Któż jak Bóg?”, występuje w Piśmie Świętym jako jeden z pierwszych książąt niebieskich i obrońca ludu (Dn 10,13; 12,1), archanioł w sporze z diabłem (Jud 9) oraz wódz aniołów walczących ze smokiem (Ap 12,7-9). Kościół czci go 29 września razem z Gabrielem i Rafałem.

„Któż jak Bóg”: znaczenie imienia

Hebrajskie imię Mi-ka-El składa się z trzech części: „mi” (kto), „ka” (jak) i „El” (Bóg). To pytanie retoryczne z odpowiedzią: nikt. Stąd Michał jest w ikonografii przeciwieństwem pychy.

Michał w Księdze Daniela, Liście Judy i Apokalipsie

Imię Michała pada w Biblii w pięciu miejscach. Każde dało początek wezwaniom litanii.

  1. Dn 10,13 - Michał, „jeden z pierwszych książąt”, przychodzi z pomocą posłańcowi Bożemu.
  2. Dn 10,21 - Michał nazwany jest księciem ludu Izraela.
  3. Dn 12,1 - „W tym czasie wystąpi Michał, wielki książę, który jest opiekunem synów twego narodu”.
  4. Jud 9 - archanioł Michał w sporze z diabłem o ciało Mojżesza nie rzuca wyroku, lecz mówi: „Niech cię Pan skarci!”.
  5. Ap 12,7-9 - walka Michała i jego aniołów ze smokiem, czyli szatanem.

„I nastąpiła walka na niebie: Michał i jego aniołowie mieli walczyć ze Smokiem. I wystąpił do walki Smok i jego aniołowie, ale nie przemógł, i już się nie znalazło dla nich miejsce w niebie.” Ap 12,7-8, Biblia Tysiąclecia, wyd. V, Pallottinum 2000

Co o aniołach mówi Katechizm?

Katechizm Kościoła Katolickiego w punktach 328-336 uczy, że aniołowie są stworzeniami czysto duchowymi, mają rozum i wolę i służą Bogu. KKK 335 przypomina, że liturgia czci w szczególny sposób Michała, Gabriela, Rafała i Aniołów Stróżów.

„Istnienie duchowych, niecielesnych istot, które Pismo święte zwykle nazywa aniołami, jest prawdą wiary.” Katechizm Kościoła Katolickiego, pkt 328, wyd. II, Pallottinum 2002

Modlitwa Leona XIII: Święty Michale Archaniele, broń nas w walce

Krótka modlitwa „Święty Michale Archaniele, broń nas w walce” to tekst, który papież Leon XIII w 1886 r. dołączył do modlitw odmawianych po cichej Mszy. Trwa krócej niż minutę i może ją odmawiać każdy wierny. Nie jest egzorcyzmem, choć bywa z nim mylona, a Jan Paweł II w 1994 r. zachęcał do jej odmawiania.

Jak brzmi modlitwa Leona XIII?

W polskich modlitewnikach krąży wersja z „broń nas w walce” i starsza z „wspomagaj nas w walce”. Treść jest ta sama:

„Święty Michale Archaniele, broń nas w walce, a przeciw niegodziwości i zasadzkom złego ducha bądź naszą obroną. Oby go Bóg pogromić raczył, pokornie o to prosimy, a Ty, Wodzu niebieskich zastępów, szatana i inne duchy złe, które na zgubę dusz ludzkich po tym świecie krążą, mocą Bożą strąć do piekła. Amen.” Modlitwa do św. Michała Archanioła, Leon XIII, 1886, polski tekst powszechnie używany w modlitewnikach

Kiedy i dlaczego modlitwa trafiła po Mszy?

Leon XIII w latach 80. XIX wieku polecił odmawiać po cichej Mszy tak zwane modlitwy leoniańskie. Historię tekstu opisuję osobno: modlitwa do świętego Michała Archanioła i jej historia. Najważniejsze daty:

  • 1886 - Leon XIII dołącza modlitwę do świętego Michała do modlitw po Mszy.
  • 1890 - w Rytuale pojawia się osobny i dłuższy egzorcyzm przeciw szatanowi i aniołom odstępcom, przeznaczony dla duchownych.
  • 1964 - po Soborze Watykańskim II modlitwy leoniańskie po Mszy przestały być obowiązkowe.
  • 1994 - Jan Paweł II przypomina modlitwę w rozważaniu przed Regina Caeli 24 kwietnia.

Popularna opowieść o wizji, po której Leon XIII miał napisać modlitwę, nie ma potwierdzenia w dokumentach, więc traktuję ją jako legendę, nie fakt.

Co o tej modlitwie mówił Jan Paweł II?

W rozważaniu przed modlitwą Regina Caeli 24 kwietnia 1994 r. Jan Paweł II przywołał modlitwę do świętego Michała w kontekście duchowej walki, o której pisze List do Efezjan (Ef 6,12), i zachęcał wiernych, by do niej wracali. Papież nie przedstawiał jej jako zaklęcia, lecz jako prośbę o pomoc w wierności Bogu.

Czym różni się modlitwa do Michała Archanioła od egzorcyzmu?

Krótką modlitwę „Święty Michale Archaniele, broń nas w walce” i litanię może odmawiać każdy wierny. Egzorcyzm to obrzęd, który według kan. 1172 Kodeksu Prawa Kanonicznego odprawia tylko kapłan z wyraźnym zezwoleniem biskupa. Kongregacja Nauki Wiary w 1985 r. przypomniała, że świeckim nie wolno używać egzorcyzmu z rytuału Leona XIII.

Kto może odprawiać egzorcyzmy według prawa kanonicznego?

Egzorcyzm nad opętanym może odprawić wyłącznie kapłan ze specjalnym i wyraźnym zezwoleniem ordynariusza miejsca, czyli zwykle biskupa (KPK 1983, kan. 1172).

Cecha Modlitwa i litania do św. Michała Egzorcyzm
Kto odmawia każdy wierny kapłan z zezwoleniem biskupa
Podstawa pobożność prywatna, modlitewnik z aprobatą KPK kan. 1172, rytuał egzorcyzmów
Forma prośba skierowana do Boga przez wstawiennictwo Michała rozkaz w imię Chrystusa skierowany do złego ducha
Miejsce dom, kościół, grupa modlitewna według decyzji biskupa i rytuału

Co mówi list Inde ab aliquot annis z 1985 r.?

List Kongregacji Nauki Wiary z 29 września 1985 r., skierowany do biskupów, przypomina trzy zasady, które parafrazuję; czwarty punkt to wniosek z ich lektury:

  1. Wiernym nie wolno używać egzorcyzmu przeciw szatanowi i aniołom odstępcom, wydanego za Leona XIII, ani w całości, ani we fragmentach.
  2. Biskupi mają czuwać, by świeccy nie prowadzili spotkań, na których odmawia się modlitwy egzorcyzmowania złych duchów.
  3. Nie zabrania to wiernym modlitwy o uwolnienie od zła, której Jezus uczy w „Ojcze nasz”.
  4. Z listu nie wynika zakaz krótkiej modlitwy do świętego Michała z 1886 r., bo nie jest ona egzorcyzmem.

Jak rozpoznać tekst przeznaczony wyłącznie dla kapłanów?

Hasło „potężny egzorcyzm” w internecie często prowadzi do tekstu, który wierny świecki odmawiać nie powinien. Sygnały ostrzegawcze:

  • Tytuł „Egzorcyzm przeciw szatanowi i aniołom odstępcom” albo dopisek „Leon XIII, 1890”.
  • Formuły rozkazujące duchom, na przykład „rozkazuję ci”, „wyjdź”, „odstąp”.
  • Instrukcje kropienia wodą i kreślenia znaków krzyża w określonych miejscach tekstu.
  • Obietnica „gwarantowanej ochrony” albo „uwolnienia w 9 dni”, której Kościół nie składa.

Kiedy odmawiać litanię do świętego Michała?

Litanię do świętego Michała można odmawiać każdego dnia, bo modlitwa prywatna nie ma ograniczeń. Najczęściej wierni sięgają po nią przed 29 września, czyli świętem Archaniołów, w pokusie lub lęku, przy umierającym i w intencji rodziny. To prośba o wstawiennictwo, nie rytuał o pewnym skutku.

29 września: święto Archaniołów Michała, Gabriela i Rafała

Od reformy kalendarza z 1969 r. Kościół obchodzi 29 września jedno wspólne święto trzech archaniołów. W praktyce:

  • Nowennę odmawia się 20-28 września, a jej zakończenie przypada w wigilię święta.
  • W dniu święta wielu odmawia litanię po Mszy albo wieczorem.
  • Imieniny Michałów przypadają w tym samym dniu, więc litania bywa modlitwą za solenizanta.
  • 2 października Kościół wspomina Aniołów Stróżów, co domyka „anielski” tydzień.

Modlitwa do świętego Michała za umierających

Przy umierającym tradycja widzi w Michale przewodnika dusz. Dawna antyfona na ofiarowanie Mszy żałobnej prosiła, by „signifer sanctus Michael”, chorąży święty Michał, wprowadził dusze do światła świętego. Stąd wezwanie „światło i ufności dusz w ostatniej godzinie życia”. Jak modlić się przy łóżku chorego:

  1. Najpierw zadbaj o sakramenty: poproś kapłana o namaszczenie chorych i Komunię świętą.
  2. Odmów litanię albo samo wezwanie „Święty Michale, któremu Pan polecił przyjmować dusze po śmierci, módl się za nim”.
  3. Dodaj krótką modlitwę Leona XIII lub „Wieczny odpoczynek” po śmierci.

Modlitwa do Michała Archanioła o ochronę i o uzdrowienie

Modlitwa o ochronę i uzdrowienie jest prośbą, nie gwarancją skutku. Nie zastępuje leczenia, lekarza, psychoterapeuty ani sakramentów. Litanię odmawia się w pokusie i walce z nałogiem (razem ze spowiedzią i terapią), w lęku przed operacją, w intencji zgody w rodzinie i za chorych bliskich.

Gdzie czci się świętego Michała Archanioła?

Najstarsze sanktuaria świętego Michała Archanioła leżą na wzgórzach i skałach: Monte Sant'Angelo na półwyspie Gargano we Włoszech oraz Mont-Saint-Michel w Normandii. W Polsce głównym ośrodkiem kultu jest Miejsce Piastowe, gdzie posługują michalici, czyli Zgromadzenie Świętego Michała Archanioła założone przez bł. Bronisława Markiewicza.

Monte Sant'Angelo i Mont-Saint-Michel

Oba miejsca łączy motyw góry i groty, czyli przestrzeni „pomiędzy” niebem a ziemią. Najważniejsze fakty o obu miejscach:

  • Monte Sant'Angelo (Gargano, Apulia) - grota, którą tradycja wiąże z objawieniami Michała pod koniec V wieku; to objawienie prywatne, nie dogmat.
  • Sanktuarium na Gargano od średniowiecza leżało na szlaku pielgrzymów zmierzających do Ziemi Świętej.
  • Mont-Saint-Michel (Normandia) - wyspa z opactwem, którego początki tradycja łączy z biskupem Aubertem z Avranches i rokiem 708.
  • Aktualne godziny Mszy i zwiedzania podają oficjalne strony obu sanktuariów.

Kim są michalici z Miejsca Piastowego?

Michalici to Zgromadzenie Świętego Michała Archanioła, wspólnota zakonna założona przez bł. Bronisława Markiewicza, kapłana z Galicji. Sanktuarium w Miejscu Piastowym na Podkarpaciu to polskie centrum kultu archanioła.

Do jakich innych orędowników zwracano się w potrzebach?

Michał nie należy do grona Czternastu Świętych Wspomożycieli, ale w pobożności ludowej obie tradycje szły obok siebie. Wspomożyciele to święci ludzie, wśród nich św. Wit i św. Barbara, a Michał jest aniołem, przewodnikiem dusz z tradycji liturgicznej.

Najczęściej zadawane pytania

Ile trwa litania do świętego Michała Archanioła?

Przy spokojnym tempie litania trwa około 5-7 minut, zależnie od długości redakcji. Krótka modlitwa Leona XIII zajmuje mniej niż minutę.

Czy św. Michał jest aniołem czy świętym człowiekiem?

Michał jest aniołem, czyli bytem duchowym stworzonym przez Boga (KKK 328-330). Tytuł „święty” oznacza, że należy do aniołów wiernych Bogu.

Czy można odmawiać litanię do Michała codziennie?

Tak, w modlitwie prywatnej nie ma żadnych ograniczeń. Wiele osób łączy ją z wieczorną modlitwą albo z różańcem.

Jakie są atrybuty św. Michała na obrazach?

Najczęściej miecz lub włócznia, zbroja, smok albo szatan pod stopami i waga do ważenia dusz. Miecz i smok pochodzą z Ap 12, a waga z tradycji o sądzie.

Czy jest PDF z tekstem litanii?

Tekst najlepiej brać z modlitewników z aprobatą kościelną. Tę stronę można wydrukować bezpośrednio z przeglądarki, bez pobierania plików z nieznanych źródeł.

Kto jest patronem Kościoła powszechnego obok św. Michała?

Patronem Kościoła powszechnego jest św. Józef, ogłoszony nim przez Piusa IX w 1870 r. Św. Michał jest tradycyjnie czczony jako obrońca Kościoła.

Agnieszka Rybarczyk - pochodzi z północnej Wielkopolski i od lat jeździ po miasteczkach między Obornikami, Wągrowcem a Chodzieżą, fotografując i opisując ceglane kościoły gotyckie.

Aktualizacja: październik 2026

Źródła i literatura

  1. Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu, Biblia Tysiąclecia, wyd. V, Pallottinum, Poznań 2000: Dn 10,13; Dn 10,21; Dn 12,1; Jud 9; Ap 12,7-9; Ef 6,10-12.
  2. Katechizm Kościoła Katolickiego, wyd. II, Pallottinum, Poznań 2002, pkt 328-336.
  3. Kodeks Prawa Kanonicznego (1983), kan. 826 § 3 i kan. 1172.
  4. Kongregacja Nauki Wiary, list Inde ab aliquot annis do ordynariuszy o normach dotyczących egzorcyzmów, 29 września 1985, vatican.va.
  5. Kongregacja ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów, Dyrektorium o pobożności ludowej i liturgii, 2001.
  6. Jan Paweł II, rozważanie przed modlitwą Regina Caeli, 24 kwietnia 1994.
  7. Mszał Rzymski dla diecezji polskich, formularz święta Archaniołów Michała, Gabriela i Rafała, 29 września.
Agnieszka Rybarczyk
Agnieszka Rybarczyk

Agnieszka Rybarczyk pochodzi z północnej Wielkopolski i od lat jeździ po miasteczkach między Obornikami, Wągrowcem a Chodzieżą, fotografując i opisując ceglane kościoły gotyckie. Rogozińska fara jest dla niej najciekawszym z nich: z kamieniem węgielnym z 1526 roku, dwiema basztami schodowymi i sklepieniami prawie każdego rodzaju. Nie jest historyczką sztuki, przewodniczką z uprawnieniami ani osobą duchowną, nie pracuje też dla parafii. Pisze z publicznie dostępnych źródeł: katalogu parafii Archidiecezji Gnieźnieńskiej, artykułów encyklopedycznych, dawnej strony parafii zachowanej w Internet Archive i opisów zdjęć w Wikimedia Commons. Gdy źródła się różnią, jak przy imieniu fundatora fary, podaje obie wersje. Każdą poprawkę odnotowuje z datą.

Artykuły: 21