Litania do świętego Antoniego - tekst

Opracowała: · stan na

Spis treści

Jaki jest tekst Litanii do świętego Antoniego?

Litania do świętego Antoniego to modlitwa wezwań do Antoniego z Padwy (1195-1231), franciszkanina i doktora Kościoła, którego wspomnienie przypada 13 czerwca. Ma stały układ: „Kyrie”, wezwania do Trójcy Świętej i Maryi, około 15-20 wezwań do świętego, „Baranku Boży” i modlitwę końcową. Spokojne odmówienie zajmuje około 5-7 minut, w domu albo podczas nabożeństwa.

Poniżej podaję redakcję obiegową, złożoną z wezwań, które powtarzają się w popularnych polskich modlitewnikach. W modlitewnikach, które czytałam, poszczególne wezwania brzmią trochę inaczej, a niektórych w ogóle nie ma. Jeśli odmawiasz litanię wspólnie, w grupie albo w kościele, korzystajcie z jednego modlitewnika wydanego za zezwoleniem biskupa. Wtedy wszyscy mają przed oczami te same słowa.

Wezwania litanii: od „Kyrie” do modlitwy końcowej

Przy wspólnej modlitwie prowadzący czyta wezwanie, a pozostali odpowiadają. Odpowiedzi ludu zaznaczyłam pogrubieniem. Gdy przy wezwaniu nie ma odpowiedzi, powtarzasz tę z poprzedniego wiersza.

  • Kyrie elejson. Chryste elejson. Kyrie elejson.
  • Chryste, usłysz nas. Chryste, wysłuchaj nas.
  • Ojcze z nieba, Boże, zmiłuj się nad nami.
  • Synu, Odkupicielu świata, Boże. Duchu Święty, Boże. Święta Trójco, Jedyny Boże.
  • Święta Maryjo, módl się za nami.
  • Święty Antoni. Święty Antoni, chwało Zakonu Braci Mniejszych. Święty Antoni, męczenniku pragnienia.
  • Święty Antoni, perło ubóstwa. Święty Antoni, lilio czystości. Święty Antoni, wzorze posłuszeństwa.
  • Święty Antoni, miłośniku samotności. Święty Antoni, umiłowany przez Dzieciątko Jezus.
  • Święty Antoni, kaznodziejo łaski Bożej. Święty Antoni, pogromco heretyków.
  • Święty Antoni, pocieszycielu strapionych. Święty Antoni, wspomożycielu ubogich. Święty Antoni, opiekunie podróżnych.
  • Święty Antoni, przewodniku błądzących. Święty Antoni, wskazujący rzeczy zagubione. Święty Antoni, słynący z cudów.
  • Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata, przepuść nam, Panie.
  • Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata, wysłuchaj nas, Panie.
  • Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata, zmiłuj się nad nami.
  • K. Módl się za nami, święty Antoni. W. Abyśmy się stali godnymi obietnic Chrystusowych.

Módlmy się: Niech wierni Twoi, Boże, doznają radości z uroczystego wspomnienia świętego Antoniego, Twojego wyznawcy i doktora, aby zawsze byli wspierani pomocą duchową i zasłużyli na radość wieczną. Przez Chrystusa, Pana naszego. Amen.

Ile trwa odmówienie litanii?

Odmówienie mówionej litanii zajmuje zwykle 5-7 minut, a w wersji śpiewanej, z organami, około 10 minut. Wezwań jest niewiele, więc łatwo ją dołączyć do różańca albo do wieczornego pacierza.

Litania mówiona i śpiewana: czym się różnią?

Wersja mówiona i śpiewana mają ten sam tekst, różni je tylko melodia. W kościołach litanię zwykle śpiewa się melodią zbliżoną do innych litanii do świętych, a w domu częściej się ją recytuje. Mniej oczywista sprawa: jeśli śpiewnik parafii ma inną redakcję niż twoja książeczka, przy wspólnym śpiewie trzymaj się wersji ze śpiewnika.

Dlaczego w modlitewnikach są różne wersje?

Różne wersje biorą się stąd, że ta litania powstała w pobożności prywatnej i przez lata krążyła w wielu przekładach. Nie ma jednego tekstu urzędowego dla całego Kościoła, tak jak w Litanii Loretańskiej. Nie znam też źródła, które pozwalałoby przypisać ją konkretnemu autorowi.

Kim był święty Antoni z Padwy?

Święty Antoni z Padwy urodził się około 1195 r. w Lizbonie i najpierw był kanonikiem regularnym, a potem franciszkaninem i jednym z najbardziej znanych kaznodziejów swoich czasów. Zmarł 13 czerwca 1231 r. pod Padwą. Już w 1232 r. Grzegorz IX ogłosił go świętym, a w 1946 r. Pius XII nadał mu tytuł doktora Kościoła (Benedykt XVI, katecheza z 10 lutego 2010 r.).

Lizbona, Asyż, Padwa: najważniejsze daty 1195-1231

Życie Antoniego trwało około 36 lat, a najważniejsze wydarzenia mieszczą się w ostatniej dekadzie. Oto kolejne etapy według katechezy Benedykta XVI:

  1. Ok. 1195: narodziny w Lizbonie, na chrzcie otrzymał imię Fernando.
  2. Młodość: wstąpienie do kanoników regularnych św. Augustyna, studia w Lizbonie i Coimbrze.
  3. 1220: wstąpienie do Zakonu Braci Mniejszych i zmiana imienia na Antoni; wyjazd na misję do Maroka, przerwany przez chorobę.
  4. 1221: pobyt w Asyżu na kapitule generalnej, gdzie zetknął się ze wspólnotą św. Franciszka.
  5. Lata 1222-1231: kazania we Włoszech i w południowej Francji, wykłady teologii dla braci.
  6. 13 czerwca 1231: śmierć w Arcelli pod Padwą.
  7. 1232: kanonizacja przez Grzegorza IX, niecały rok po śmierci.

Dlaczego Antoni z Lizbony nazywany jest „z Padwy”?

Antoniego nazywa się „z Padwy”, bo tam spędził ostatnie lata, tam umarł i tam jest pochowany. Nad jego grobem wzniesiono Bazylikę św. Antoniego w Padwie, którą Włosi nazywają po prostu „Il Santo”. W Portugalii częściej mówi się o nim „z Lizbony”.

Doktor Ewangelii: kiedy Antoni został doktorem Kościoła?

Antoni został doktorem Kościoła 16 stycznia 1946 r. na mocy listu apostolskiego Piusa XII „Exsulta, Lusitania felix”. Otrzymał przydomek Doctor Evangelicus, czyli Doktor Ewangelii, ze względu na kazania przesiąknięte Pismem Świętym.

Parafraza: święty Antoni z Padwy, ogłoszony doktorem Kościoła, łączył głębię teologiczną z głoszeniem zrozumiałym dla prostych ludzi, a swoje kazania opierał na Piśmie Świętym. Benedykt XVI, katecheza na audiencji generalnej, 10 lutego 2010

Jak się modlić do świętego Antoniego?

Do świętego Antoniego modlimy się, prosząc o wstawiennictwo, nie o cud na zamówienie. Katechizm Kościoła Katolickiego (nr 956) uczy, że święci wstawiają się za nami u Boga. Najczęstsze formy to litania, nowenna przed 13 czerwca, nabożeństwo 13 wtorków, responsorium „Si quaeris miracula” i zwyczajna rozmowa własnymi słowami.

Parafraza: mieszkańcy nieba, ściślej zjednoczeni z Chrystusem, nie przestają wstawiać się za nami u Ojca. Katechizm Kościoła Katolickiego, nr 956, 1992

Kościół nie przyznaje żadnej z tych form gwarancji skutku. Modlitwa wyraża zaufanie, a nie podpisuje umowy z niebem.

Od czego zacząć, jeśli nie znam żadnej modlitwy?

Na początek wystarczą trzy kroki: znak krzyża, kilka własnych zdań do świętego Antoniego i „Ojcze nasz”. Modlitwa własnymi słowami jest tak samo dobra jak tekst z książeczki. Katechizm (nr 2683) mówi o świętych jako o świadkach, którzy uczestniczą w żywej tradycji modlitwy. Przykładowe proste wezwania:

  • „Święty Antoni, módl się za mną”, czyli najkrótsza forma, którą można powtarzać w ciągu dnia.
  • „Święty Antoni, wstaw się u Boga w tej sprawie…”, czyli prośba z wymienieniem konkretnej potrzeby.
  • „Święty Antoni, pomóż mi przyjąć to, co przyjdzie”, czyli prośba o pokój, a nie tylko o konkretny wynik.
  • „Dziękuję, święty Antoni”, czyli podziękowanie, o którym łatwo zapomnieć, kiedy sprawa się już rozwiązała.

Na czym polega nabożeństwo 13 wtorków?

W nabożeństwie 13 wtorków modlisz się do świętego Antoniego przez trzynaście kolejnych wtorków, zwykle odmawiając litanię albo inną modlitwę i, jeśli możesz, uczestnicząc we Mszy. Tradycja wiąże wtorek z dniem pogrzebu świętego. Liczba 13 nawiązuje do daty jego śmierci, 13 czerwca. To zwyczaj pobożności ludowej, a nie przepis Kościoła. Programy nowenny i nabożeństw wtorkowych w swojej okolicy sprawdzisz na stronie parafii albo w ogłoszeniach duszpasterskich.

Responsorium „Si quaeris miracula”: co to jest?

„Si quaeris miracula” (łac. „Jeśli szukasz cudów”) to średniowieczne responsorium z oficjum o świętym Antonim. Wylicza ludzkie biedy, od choroby po zagubione rzeczy, i prosi o wstawiennictwo świętego. W wielu kościołach franciszkańskich śpiewa się je na nabożeństwach wtorkowych.

Chleb św. Antoniego: na czym polega jałmużna dla ubogich?

Chleb świętego Antoniego to zwyczaj jałmużny dla ubogich, którą wierni składają jako wyraz wdzięczności, często po załatwieniu ważnej sprawy. Zwyczaj upowszechnił się pod koniec XIX w. we Francji. Ofiara jest dobrowolna. Możesz ją przekazać przez puszkę w kościele, przez Caritas albo bezpośrednio komuś w potrzebie.

Jaka jest modlitwa do św. Antoniego w chorobie?

Modlitwa do św. Antoniego w chorobie to krótka prośba o wstawiennictwo za chorego, oparta na zaufaniu Bogu. Tłem jest List św. Jakuba (Jk 5,14-15) i sakrament namaszczenia chorych (KKK 1499-1513). Taka modlitwa towarzyszy leczeniu, ale go nie zastępuje. W sprawach zdrowia decyzje podejmujesz razem z lekarzem, a ten tekst nie zastępuje konsultacji medycznej.

„Choruje ktoś wśród was? Niech sprowadzi kapłanów Kościoła, by się modlili nad nim i namaścili go olejem w imię Pana. A modlitwa pełna wiary będzie dla chorego ratunkiem, a Pan go podźwignie”. List św. Jakuba 5,14-15, Biblia Tysiąclecia

Jak modlić się za chorego bliskiego?

Najpierw wymień chorego z imienia, potem nazwij jego potrzebę i powierz ją Bogu przez wstawiennictwo świętego. Przykład prośby własnymi słowami, bez obietnic uzdrowienia:

  • „Święty Antoni, polecam ci Annę, która jest w szpitalu. Proś Boga, aby dał jej siłę i spokój”.
  • „Wstaw się za lekarzami i pielęgniarkami, którzy się nią opiekują”.
  • „Daj naszej rodzinie cierpliwość i dobre słowo przy jej łóżku”.
  • „Niech dzieje się wola Boża, a my przyjmijmy ją z ufnością”.
  • Na koniec „Ojcze nasz” albo litania, jeśli chory ma siłę modlić się razem z tobą.

Czy chory może przyjąć namaszczenie przy okazji modlitwy?

Tak. Namaszczenie chorych może przyjąć ochrzczony, któremu z powodu choroby lub starości grozi niebezpieczeństwo, i nie trzeba czekać z nim do ostatnich chwil (KKK 1514). Księdza wzywa rodzina albo kapelan szpitala. Sakrament często łączy się ze spowiedzią i Komunią świętą.

Litania a modlitwa o znalezienie zguby: czym się różnią?

Litania to dłuższa modlitwa uwielbienia i próśb, odmawiana na nabożeństwach, we wtorki i w czasie nowenny. Modlitwa o znalezienie zguby jest krótka i spontaniczna, mówi się ją w konkretnej potrzebie. Obie odwołują się do tego samego świętego, ale mają inny rytm i inną okazję. Patronat zgub wyrasta z tradycji, a nie z dokumentu Kościoła.

Cecha Litania do św. Antoniego Modlitwa o zgubę
Długość Około 20 wezwań, 5-7 minut Jedno lub kilka zdań
Okazja Wtorki, nowenna, 13 czerwca Chwila, gdy coś zginęło
Forma Wezwania i odpowiedzi, modlitwa końcowa Prośba własnymi słowami
Wspólnota Często we wspólnocie Zwykle w pojedynkę

Którą modlitwę wybrać, gdy coś zginęło?

Gdy coś zginęło, zacznij od krótkiej prośby, a dopiero potem szukaj spokojnie i po kolei. Litanię możesz odmówić później, jako modlitwę dziękczynną. Gotowe teksty zebrałam w osobnym artykule: modlitwa do św. Antoniego o znalezienie zguby.

  • Klucze, portfel, dokumenty: wystarczy krótka prośba i uporządkowane szukanie.
  • Zguba ważna dla innych, na przykład dokument firmowy: możesz poprosić też o spokój i uczciwość tych, którzy mogli ją znaleźć.
  • „Zguba” duchowa, czyli utracona wiara lub zerwana relacja: tu bardziej pasuje litania albo nowenna.
  • Rzecz po zmarłym bliskim: modlitwa często dotyczy wtedy bardziej żałoby niż przedmiotu.

Skąd patronat zgub: legenda o psałterzu

Według tradycji pewien nowicjusz, odchodząc z zakonu, zabrał Antoniemu psałterz z jego notatkami do kazań. Święty modlił się o jego odzyskanie, a nowicjusz wrócił i oddał księgę. Od tej opowieści wierni proszą Antoniego o pomoc przy zgubach. To legenda hagiograficzna, nie fakt historyczny potwierdzony dokumentem.

Ludowe wierszyki do św. Antoniego: skąd się wzięły?

Rymowanki w rodzaju „święty Antoni, ratuj” powstały w pobożności domowej jako łatwe do zapamiętania westchnienia. Są zwyczajem, a nie modlitwą Kościoła, dlatego nie znajdziesz ich w modlitewnikach z zezwoleniem biskupa. Nie ma w nich nic złego, jeśli nie traktujesz ich jak zaklęcia.

Antoni z Padwy, Antoni Pustelnik czy Andrzej Bobola: kogo dotyczy litania?

Popularna litania do świętego Antoniego dotyczy Antoniego z Padwy, franciszkanina z XIII w., którego wspomnienie przypada 13 czerwca. Nie należy go mylić z Antonim Pustelnikiem (17 stycznia), ojcem życia monastycznego, ani z Andrzejem Bobolą (16 maja), męczennikiem i patronem Polski. Imię tego ostatniego bywa wpisywane w wyszukiwarkę jako „Antoni Bobola”.

Święty Wspomnienie Epoka Z czym się kojarzy
Antoni z Padwy 13 czerwca XIII w., Portugalia i Włochy Kaznodzieja, doktor Kościoła, zguby, ubodzy
Antoni Pustelnik (Opat) 17 stycznia III-IV w., Egipt Ojciec monastycyzmu, patron zwierząt domowych
Andrzej Bobola 16 maja XVII w., Rzeczpospolita Jezuita, męczennik, patron Polski

Który Antoni jest patronem rzeczy zgubionych?

Patronem rzeczy zgubionych jest Antoni z Padwy. Jego wizerunek łatwo rozpoznać po kilku stałych atrybutach. Figury z tymi atrybutami często spotykam w kościołach, które fotografuję:

  • Brązowy habit franciszkański przepasany sznurem z trzema węzłami.
  • Dzieciątko Jezus na rękach albo na otwartej księdze.
  • Lilia jako znak czystości, ta sama, o której mówi wezwanie „lilio czystości”.
  • Księga, czyli Pismo Święte, nawiązanie do tytułu Doktora Ewangelii.
  • Bochenek chleba przy figurze, odsyłający do zwyczaju chleba św. Antoniego.

Antoni Pustelnik ma zupełnie inne atrybuty: długą brodę, laskę w kształcie litery T i świnię u stóp.

Czy istnieje litania do Andrzeja Boboli?

Tak, w polskich modlitewnikach spotyka się litanię do świętego Andrzeja Boboli, ale to osobny tekst o innym świętym. Jeśli szukałeś „litanii do Antoniego Boboli”, chodziło ci najpewniej właśnie o nią.

Czy litanię do św. Antoniego można odmawiać publicznie?

Tak, ale jako nabożeństwo, nie jako część liturgii. Litania do św. Antoniego nie należy do litanii zatwierdzonych do publicznego użytku liturgicznego, takich jak Loretańska czy do Wszystkich Świętych. Prywatnie i na nabożeństwach używa się tekstów z modlitewników wydanych za zezwoleniem ordynariusza (KPK, kan. 826 § 3). O włączeniu jej do nabożeństwa w kościele decyduje duszpasterz.

Czym różnią się litanie zatwierdzone od prywatnych?

Litanie zatwierdzone mają tekst przyjęty przez Stolicę Apostolską do publicznych modlitw Kościoła. Prywatne służą pobożności wiernych i nabożeństwom. W Kościele łacińskim do publicznego użytku zatwierdzono kilka litanii:

  1. Litania do Wszystkich Świętych, najstarsza, śpiewana między innymi w Wigilię Paschalną.
  2. Litania Loretańska do Najświętszej Maryi Panny.
  3. Litania do Najświętszego Imienia Jezus.
  4. Litania do Najświętszego Serca Pana Jezusa.
  5. Litania do Najdroższej Krwi Pana Jezusa.
  6. Litania do świętego Józefa.

Dyrektorium o pobożności ludowej i liturgii (Kongregacja ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów, 2001) uznaje nabożeństwa do świętych za cenną część życia Kościoła, pod warunkiem że prowadzą do Chrystusa i nie konkurują z liturgią.

Kto decyduje o litanii na nabożeństwie w kościele?

Decyduje proboszcz albo rektor kościoła. Wybiera też redakcję tekstu, zwykle z zatwierdzonego śpiewnika lub modlitewnika. Jeśli wspólnota modlitewna chce wprowadzić nabożeństwo wtorkowe, najprościej zapytać w kancelarii swojej parafii.

Najczęściej zadawane pytania

Czy modlitwa do św. Antoniego pomaga?

Kościół uczy, że święci wstawiają się za nami u Boga (KKK 956), a każda szczera modlitwa jest spotkaniem z Nim. Nie daje to gwarancji, że sprawa potoczy się po naszej myśli. O wdzięczności wiernych świadczą wota i podziękowania w kościołach pod wezwaniem świętego Antoniego.

Co to jest nowenna do świętego Antoniego?

To dziewięciodniowa modlitwa przed jego wspomnieniem, odmawiana zwykle od 4 do 12 czerwca. Stałym elementem jest często litania. Szczegółowy program nowenny w danym roku podaje parafia lub klasztor franciszkański, który ją organizuje.

Czy święty Antoni jest patronem małżeństw?

W tradycji ludowej, zwłaszcza w Portugalii i we Włoszech, prosi się go o dobrego współmałżonka. To zwyczaj pobożności ludowej, a nie patronat ogłoszony dokumentem Kościoła. Nic nie stoi na przeszkodzie, by polecać mu tę sprawę w modlitwie.

Czy litanię można odmawiać samemu w domu?

Tak. W modlitwie prywatnej sam czytasz wezwania i odpowiedzi albo odpowiadasz tylko w myślach. Nie potrzebujesz zgody księdza ani konkretnej pory dnia.

Czy przed modlitwą do świętego trzeba iść do spowiedzi?

Nie, do modlitwy nie trzeba się spowiadać. Spowiedź jest natomiast warunkiem Komunii dla osoby w grzechu ciężkim i często łączy się z nowenną lub nabożeństwem 13 wtorków. Jeśli dawno nie byłeś, przyda się formuła spowiedzi świętej.

Jakie inne litanie do świętych odmawia się w podobny sposób?

Ten sam układ, czyli „Kyrie”, wezwania i modlitwę końcową, mają litanie do wielu świętych. W serwisie znajdziesz między innymi Litanię do świętej Rity: pełny tekst, Litanię do świętej Anny oraz Litanię do świętego Ojca Pio.

Dlaczego święty Antoni trzyma Dzieciątko Jezus?

Przedstawienie nawiązuje do późniejszej tradycji, według której Antoni miał widzenie Dzieciątka Jezus. Ten motyw upowszechnił się w sztuce od XVI-XVII w. i dziś jest jego najbardziej rozpoznawalnym atrybutem obok lilii.

Agnieszka Rybarczyk - pochodzi z północnej Wielkopolski i od lat jeździ po miasteczkach między Obornikami, Wągrowcem a Chodzieżą, fotografując i opisując ceglane kościoły gotyckie.

Aktualizacja: październik 2026

Źródła i literatura

  1. Benedykt XVI, katecheza o św. Antonim z Padwy, audiencja generalna, Watykan, 10 lutego 2010.
  2. Pius XII, list apostolski „Exsulta, Lusitania felix”, 16 stycznia 1946.
  3. Katechizm Kościoła Katolickiego, nr 956, 1499-1514, 2683, 1992 (wyd. polskie Pallottinum 1994).
  4. Kodeks Prawa Kanonicznego, kan. 826 § 3, 1983.
  5. Kongregacja ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów, Dyrektorium o pobożności ludowej i liturgii, 2001.
  6. Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu, Biblia Tysiąclecia, Pallottinum, List św. Jakuba 5,14-15.
Agnieszka Rybarczyk
Agnieszka Rybarczyk

Agnieszka Rybarczyk pochodzi z północnej Wielkopolski i od lat jeździ po miasteczkach między Obornikami, Wągrowcem a Chodzieżą, fotografując i opisując ceglane kościoły gotyckie. Rogozińska fara jest dla niej najciekawszym z nich: z kamieniem węgielnym z 1526 roku, dwiema basztami schodowymi i sklepieniami prawie każdego rodzaju. Nie jest historyczką sztuki, przewodniczką z uprawnieniami ani osobą duchowną, nie pracuje też dla parafii. Pisze z publicznie dostępnych źródeł: katalogu parafii Archidiecezji Gnieźnieńskiej, artykułów encyklopedycznych, dawnej strony parafii zachowanej w Internet Archive i opisów zdjęć w Wikimedia Commons. Gdy źródła się różnią, jak przy imieniu fundatora fary, podaje obie wersje. Każdą poprawkę odnotowuje z datą.

Artykuły: 21