Historia parafii św. Wita w Rogoźnie

Opracowała: Agnieszka Rybarczyk · stan na 27.10.2026

Dzieje parafii sięgają XIII wieku. Pierwszy kościół był drewniany; murowaną farę zaczęto budować w 1526 roku. Poniżej najważniejsze daty, a pełna lista znanych plebanów jest na stronie Plebani rogozińscy.

Oś czasu

X wiek	Tradycja łączy początki kościoła z grodem i fundacją Mieszka I i Dobrawy. To przekaz, nie dokument.
przed 1256	Erekcja parafii; pierwotny kościół był drewniany.
1256	Pierwsza wzmianka o kościele.
24 IV 1280	Rogoźno otrzymuje prawa miejskie.
8 II 1296	W Rogoźnie zostaje zamordowany król Przemysł II.
1326-1340	Ks. Pakosław, pierwszy znany pleban.
3 VII 1526	Kamień węgielny obecnego kościoła.
1608 i 1668	Pożary; odbudowa pod koniec XVII wieku, prawdopodobnie z fundacji Andrzeja Zebrzydowskiego. Powstają chór muzyczny i organy.
1668	Dobudowa zakrystii i skarbca.
1862	Kruchta według projektu Fryderyka Augusta Stülera.
1897	Neogotycki ołtarz główny.
1919	Odnowienie obrazu św. Wita.
12 XII 1932	Wpis do rejestru zabytków.
1939-1945	Grabież wyposażenia przez okupantów.
lata 50. XX w.	Drewniana dzwonnica przy kościele.
2003	Monografia kościoła pod redakcją ks. Edmunda Ławniczaka, proboszcza w latach 1983-2004.
od 2009	Proboszczem jest ks. Jarosław Zimny, dziekan rogoziński.
2025	Kościół jubileuszowy Roku Świętego.

Tradycja i fakty

Dawna strona parafii pisała, że wezwanie św. Wita można wiązać z Czechami i z Dobrawą. Ks. Józef Nowacki łączył początki kościoła z grodem rogozińskim i fundacją Mieszka I. Nie ma jednak dokumentu, który by to potwierdzał, dlatego traktujemy to jako tradycję.

Źródła

• katalog parafii Archidiecezji Gnieźnieńskiej (początki w XIII wieku, rok 1526, zakrystia, kruchta),
• Wikipedia: „Kościół św. Wita w Rogoźnie” i „Rogoźno” (daty miejskie, tradycja, rejestr zabytków),
• historia kościoła i lista plebanów z dawnej strony parafia-wita.pl, 2019-2022 (Internet Archive),
• GCatholic.org: kościół jubileuszowy 2025.