Litania do świętego Franciszka z Asyżu - tekst

Opracowała: Agnieszka Rybarczyk · stan na 28.10.2026

Spis treści

Litania do świętego Franciszka to prywatna modlitwa do św. Franciszka z Asyżu (1181/1182-1226). Najpierw wzywa się Trójcę Świętą i Maryję, potem idą wezwania do Franciszka z odpowiedzią „módl się za nami”, a na końcu „Baranku Boży” i modlitwa końcowa. Najczęściej odmawia się ją 3-4 października, czyli w czasie Transitus i wspomnienia świętego, które przypada w rocznicę jego śmierci w Porcjunkuli.

Litania do świętego Franciszka - pełny tekst

Litania do świętego Franciszka to modlitwa wezwań, w której każde wezwanie przywołuje jeden rys życia świętego: ubóstwo, pokorę, stygmaty z La Verna albo szopkę w Greccio z 1223 r. Nie jest tekstem liturgicznym. Polskie modlitewniki franciszkańskie podają ją w kilku wersjach, które różnią się liczbą i kolejnością wezwań.

Jak zbudowana jest litania do św. Franciszka?

Litania ma pięć części. Ten sam układ mają inne litanie do świętych, na przykład litania do świętego Antoniego czy litania do świętego Ojca Pio. Kto zna jedną, łatwo odmówi następną.

1. Kyrie: „Kyrie elejson, Chryste elejson”, czyli te same słowa, którymi zaczyna się każda litania w Kościele łacińskim.
2. Wezwania do Trójcy Świętej: „Ojcze z nieba, Boże, zmiłuj się nad nami” i dalsze wezwania do Syna oraz Ducha Świętego.
3. Wezwanie do Maryi: „Święta Maryjo, módl się za nami”. Franciszek szczególnie czcił Matkę Bożą Anielską w Porcjunkuli.
4. Wezwania do św. Franciszka: główna część litanii, w której po każdym wezwaniu odpowiada się „módl się za nami”.
5. Zakończenie: trzykrotne „Baranku Boży”, wezwanie „Módl się za nami, święty Franciszku” i modlitwa końcowa.

Tekst litanii do modlitwy prywatnej

Poniżej podaję tekst w układzie typowym dla litanii do świętych. Wezwania odwołują się do wydarzeń, które opisał pierwszy biograf Franciszka, Tomasz z Celano. Ten tekst nadaje się do modlitwy prywatnej. Na nabożeństwo we wspólnocie lepiej sięgnąć po modlitewnik wydany za zezwoleniem kościelnym. Kodeks Prawa Kanonicznego wymaga takiego zezwolenia dla modlitewników przeznaczonych do użytku wiernych (KPK, kan. 826 § 3).

• Kyrie elejson. Chryste elejson. Kyrie elejson.
• Chryste, usłysz nas. Chryste, wysłuchaj nas.
• Ojcze z nieba, Boże, zmiłuj się nad nami. Synu, Odkupicielu świata, Boże, zmiłuj się nad nami. Duchu Święty, Boże, zmiłuj się nad nami. Święta Trójco, jedyny Boże, zmiłuj się nad nami.
• Święta Maryjo, Królowo Aniołów, módl się za nami.
• Święty Franciszku z Asyżu, módl się za nami.
• Święty Franciszku, który dla Chrystusa porzuciłeś dom ojca, módl się za nami. (nawiązanie do zerwania z ojcem, Piotrem Bernardone)
• Święty Franciszku, miłośniku Pani Biedy, módl się za nami. (ubóstwo jako zasada życia braci mniejszych)
• Święty Franciszku, odnowicielu kościoła San Damiano, módl się za nami.
• Święty Franciszku, ojcze braci mniejszych, módl się za nami. (reguła zatwierdzona w 1223 r.)
• Święty Franciszku, który w Greccio ukazałeś ludziom Betlejem, módl się za nami. (żłóbek z 1223 r.)
• Święty Franciszku, naznaczony ranami Chrystusa na La Verna, módl się za nami. (stygmaty, 1224)
• Święty Franciszku, który chwaliłeś Boga za brata słońce i siostrę wodę, módl się za nami.
• Święty Franciszku, który przyjąłeś siostrę śmierć z pieśnią, módl się za nami. (Porcjunkula, 1226)
• Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata, przepuść nam, Panie. Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata, wysłuchaj nas, Panie. Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata, zmiłuj się nad nami.
• Módl się za nami, święty Franciszku. Abyśmy się stali godnymi obietnic Chrystusowych.
• Módlmy się: Boże, Ty upodobniłeś świętego Franciszka do swojego Syna przez ubóstwo i pokorę; daj nam iść za Chrystusem jego drogą i cieszyć się z Tobą w miłości. Przez Chrystusa, Pana naszego. Amen.

Kiedy odmawia się litanię do św. Franciszka?

Najczęściej 3 października wieczorem, w czasie Transitus, i 4 października we wspomnienie świętego. W kościołach franciszkańskich litanię często włącza się w nabożeństwo Transitus. W domu można ją odmówić w dowolnym dniu, na przykład w nowennie od 25 września do 3 października.

Czy litanię do św. Franciszka można odmawiać w kościele?

Tak, ale jako nabożeństwo, nie jako część liturgii. Kościół zachęca do czci świętych (KPK, kan. 1186). Do publicznych nabożeństw przeznacza jednak przede wszystkim litanie zatwierdzone. Ten podział omawia „Dyrektorium o pobożności ludowej i liturgii” Kongregacji ds. Kultu Bożego z 2001 r. Tak samo jest z litanią do świętej Rity i innymi litaniami do świętych.

Cecha	Litania do św. Franciszka	Litanie zatwierdzone (np. Loretańska, do Wszystkich Świętych, do św. Józefa)
Status	Modlitwa prywatna lub wspólnotowa	Zatwierdzone do publicznego użytku w Kościele
Tekst	Kilka wersji w modlitewnikach	Jeden obowiązujący tekst
Typowe miejsce	Dom, wspólnota franciszkańska, nabożeństwo Transitus	Nabożeństwa majowe, obrzędy liturgiczne (Litania do Wszystkich Świętych)
Czy wymaga modlitewnika z zezwoleniem?	Tak, przy wspólnym odmawianiu	Tekst jest już zatwierdzony

Kim był święty Franciszek z Asyżu?

Święty Franciszek z Asyżu (1181/1182-1226) był synem zamożnego kupca. Wybrał życie w ubóstwie i dał początek Zakonowi Braci Mniejszych. Jego regułę zatwierdził Honoriusz III w 1223 r. Rok później, w 1224 r., na La Verna otrzymał stygmaty. Zmarł 3 października 1226 r., a w 1228 r. Grzegorz IX ogłosił go świętym (Źródła franciszkańskie, 2005).

Od syna kupca do „Biedaczyny”: najważniejsze daty

Najstarszy żywot Franciszka spisał Tomasz z Celano wkrótce po kanonizacji. Wiele mówią same daty:

1. 1181 lub 1182: Franciszek przychodzi na świat w Asyżu jako syn kupca sukna Piotra Bernardone.
2. ok. 1205-1206: modli się przed krzyżem w San Damiano i zrywa z dotychczasowym życiem.
3. 1212: św. Klara z Asyżu wstępuje na drogę ubóstwa. Od niej wywodzą się klaryski.
4. 1223: Honoriusz III zatwierdza regułę braci mniejszych, a w Boże Narodzenie Franciszek urządza żłóbek w Greccio.
5. 1224: stygmaty na górze La Verna.
6. 3 października 1226: umiera wieczorem w Porcjunkuli pod Asyżem.
7. 1228: Grzegorz IX kanonizuje go w Asyżu.

Z ruchu Franciszka wyrosły trzy wielkie gałęzie: bracia mniejsi, klaryski i Franciszkański Zakon Świeckich. Do dziś ich członkowie witają się słowami „Pokój i dobro”.

Gdzie Franciszek otrzymał stygmaty?

Na górze La Verna w Toskanii, we wrześniu 1224 r., około dwóch lat przed śmiercią. Opisuje to Tomasz z Celano i inni najwcześniejsi biografowie. Rany na dłoniach, stopach i boku stały się najbardziej rozpoznawalnym znakiem Franciszka w ikonografii. Na gotyckich i barokowych obrazach, które oglądam w wielkopolskich kościołach, łatwo je wypatrzyć.

Co w opowieściach o Franciszku jest legendą?

Kazanie do ptaków i oswojenie wilka z Gubbio znamy z „Kwiatków świętego Franciszka”. To zbiór spisany ponad sto lat po jego śmierci. Opowieści te dobrze oddają ducha Franciszka, ale historycy nie traktują ich jako relacji z wydarzeń.

Które modlitwy napisał sam Franciszek?

Za autentyczne modlitwy Franciszka uchodzą teksty z krytycznego wydania jego Pism. Należą do nich Pieśń słoneczna (ok. 1225), Modlitwa przed krzyżem w San Damiano, Pochwała Boga Najwyższego i Błogosławieństwo dla brata Leona. Polski czytelnik znajdzie je w tomie „Źródła franciszkańskie” (Kraków 2005).

• Pieśń słoneczna: ułożona ok. 1225 r. w San Damiano, w dialekcie umbryjskim. To jeden z najstarszych tekstów literatury włoskiej.
• Modlitwa przed krzyżem: krótka prośba o światło, wiarę, nadzieję i miłość, z czasów nawrócenia (ok. 1205-1206).
• Pochwała Boga Najwyższego: zapisana na La Verna w 1224 r. na tzw. karteczce, którą przechowuje się w Asyżu.
• Błogosławieństwo dla brata Leona: na odwrocie tej samej karteczki. Jest to rozwinięcie błogosławieństwa z Księgi Liczb (Lb 6,24-26).
• Pozdrowienie Najświętszej Maryi Panny: krótki tekst z Pism, w którym Franciszek nazywa Maryję „Dziewicą, która stała się Kościołem”.

Co to jest Pieśń słoneczna?

Pieśń słoneczna to hymn chwały Boga za stworzenie, nazywany też Pochwałą stworzeń. Franciszek nazywa w niej słońce, księżyc, wiatr, wodę i ogień braćmi i siostrami. Ostatnią zwrotkę, o „siostrze śmierci cielesnej”, dopisał według tradycji krótko przed śmiercią. Od pierwszych słów tej pieśni pochodzi tytuł encykliki papieża Franciszka z 2015 r.

„Laudato si', mi' Signore” - „Pochwalony bądź, Panie mój”, śpiewał święty Franciszek z Asyżu. - Papież Franciszek, encyklika Laudato si', nr 1, 2015

Modlitwa przed krzyżem w San Damiano

Ta modlitwa zaczyna się od słów „Najwyższy, chwalebny Boże, rozjaśnij ciemności serca mego”. Franciszek odmawiał ją przed bizantyjskim krucyfiksem w zrujnowanym kościółku San Damiano, a potem sam ten kościółek odbudował. Ma ledwie kilka zdań, dlatego dobrze nadaje się do odmawiania przed litanią.

„Panie, uczyń mnie narzędziem Twego pokoju” - kto jest autorem?

Nie napisał jej Franciszek. Tej modlitwy nie ma wśród jego Pism. Po raz pierwszy ukazała się anonimowo w 1912 r. we francuskim piśmie „La Clochette”. Z Franciszkiem zaczęto ją łączyć dopiero kilka lat później, gdy wydrukowano ją na odwrocie obrazka z jego wizerunkiem. To piękna modlitwa w duchu franciszkańskim, ale nie jest jego tekstem.

Jak modlić się do św. Franciszka za zwierzęta?

Modlitwę za zwierzęta zaczyna się od podziękowania Bogu za stworzenie, a potem prosi się św. Franciszka o wstawiennictwo w trosce o konkretne zwierzę. Za tym gestem stoi nauka Kościoła: Katechizm (KKK 2416-2418) mówi, że zwierzęta są stworzeniami Bożymi i należy się im życzliwość. Franciszek jest tam podany jako przykład.

Co Katechizm mówi o zwierzętach?

Zwierzęta są stworzeniami Bożymi, Bóg otacza je opatrznościową troską, a ludzie są zobowiązani do życzliwości wobec nich; przykładem takiej postawy są święci Franciszek z Asyżu i Filip Nereusz (parafraza). - Katechizm Kościoła Katolickiego, nr 2416, 1992

• KKK 2416: zwierzęta są stworzeniami Bożymi i należy się im życzliwość.
• KKK 2417: człowiek może korzystać ze zwierząt, na przykład do pracy, wyżywienia i rozsądnych badań medycznych.
• KKK 2418: zadawanie zwierzętom niepotrzebnego cierpienia sprzeciwia się godności człowieka.
• KKK 956: święci wstawiają się za nami u Boga, dlatego zwracamy się do nich w modlitwie.

Modlitwa opiekuna zwierzęcia do św. Franciszka

Taką modlitwę może odmówić każdy, kto ma w domu psa, kota albo konia:

1. Panie, dziękuję Ci za to stworzenie, które powierzyłeś mojej opiece.
2. Święty Franciszku, który nazywałeś zwierzęta braćmi i siostrami, wstawiaj się za mną.
3. Naucz mnie cierpliwości, odpowiedzialności i czułości wobec niego.
4. Strzeż nas od zaniedbania i od zadawania niepotrzebnego bólu.
5. Niech nasza codzienność będzie chwałą Twojego dzieła. Amen.

Jak modlić się za chorego lub zmarłego kota albo psa?

Najpierw powierz Bogu swój smutek i wdzięczność. Potem poproś o siłę na czas choroby albo pożegnania. Kościół nie naucza nic wiążącego o losie zwierząt po śmierci, dlatego taka modlitwa jest przede wszystkim modlitwą opiekuna:

• „Panie, dziękuję Ci za lata wierności mojego psa (kota) i za radość, którą wniósł do domu.”
• „Daj mi mądrość w decyzjach o jego leczeniu i odwagę, by oszczędzić mu cierpienia.”
• „Święty Franciszku, módl się za mną, abym przeżył ten smutek w pokoju.”
• „Pomóż mi nadal troszczyć się o Twoje stworzenia. Amen.”

Czy w Polsce błogosławi się zwierzęta?

Tak. W wielu parafiach, zwłaszcza franciszkańskich, około 4 października odbywa się błogosławieństwo zwierząt. Obrzęd zawiera księga liturgiczna „Obrzędy błogosławieństw”. Termin i godzinę ogłasza każda parafia osobno. Najlepiej sprawdzić je w ogłoszeniach duszpasterskich albo na stronie najbliższego klasztoru.

Kiedy jest wspomnienie św. Franciszka z Asyżu?

Wspomnienie obowiązkowe św. Franciszka z Asyżu przypada 4 października według kalendarza liturgicznego Kościoła. We wspólnotach franciszkańskich ten dzień ma rangę uroczystości. Dzień wcześniej, wieczorem, obchodzi się Transitus. Gdy 4 października wypada w niedzielę, w zwykłej parafii pierwszeństwo ma liturgia niedzielna. W danym roku najlepiej sprawdzić to w kalendarzu liturgicznym swojej diecezji.

Co to jest Transitus?

Transitus (łac. „przejście”) to nabożeństwo upamiętniające śmierć Franciszka. Zmarł on wieczorem 3 października 1226 r. w Porcjunkuli. Franciszkanie odprawiają je 3 października wieczorem. Zwykle czyta się wtedy opis śmierci świętego, śpiewa Pieśń słoneczną i odmawia litanię. Godziny podają kościoły franciszkańskie w swoich ogłoszeniach.

Co to jest wspomnienie stygmatów?

Wspomnienie stygmatów obchodzi się 17 września. Rodzina franciszkańska wspomina wtedy rany Chrystusa, które Franciszek otrzymał na La Verna w 1224 r. Poza kalendarzem franciszkańskim w parafiach diecezjalnych zwykle się tego dnia nie obchodzi.

Data	Obchód	Gdzie się go obchodzi
17 września	Wspomnienie stygmatów św. Franciszka	Kalendarz rodziny franciszkańskiej
3 października wieczorem	Transitus	Kościoły i wspólnoty franciszkańskie
4 października	Wspomnienie obowiązkowe (u franciszkanów uroczystość)	Cały Kościół łaciński

Kiedy imieniny obchodzi Franciszek?

Najczęściej 4 października. Franciszek może jednak wybrać dzień innego świętego o tym imieniu:

• św. Franciszek Salezy, biskup Genewy i doktor Kościoła: 24 stycznia;
• św. Franciszek z Pauli, założyciel minimitów: 2 kwietnia;
• św. Franciszek z Asyżu: 4 października;
• św. Franciszek Ksawery, misjonarz Indii i Japonii: 3 grudnia.

Czego patronem jest święty Franciszek?

Święty Franciszek z Asyżu jest patronem Włoch od 1939 r. Ogłosił go nim Pius XII, razem ze św. Katarzyną ze Sieny. Jest też patronem ekologów, co Jan Paweł II ogłosił w bulli Inter sanctos 29 listopada 1979 r. Tradycja czyni go ponadto patronem zwierząt, ubogich i kupców.

• Włochy: patronat ogłoszony przez Piusa XII w 1939 r., wspólny ze św. Katarzyną ze Sieny.
• Ekolodzy i ekologia: bulla Inter sanctos Jana Pawła II z 1979 r.
• Zwierzęta: patronat z tradycji, który wyrasta z Pieśni słonecznej i opowieści z „Kwiatków”.
• Ubodzy: z wyboru życia bez własności.
• Kupcy: ze względu na zawód ojca i młodość spędzoną przy handlu suknem.
• Rodzina franciszkańska: bracia mniejsi, klaryski i tercjarze.

Od kiedy Franciszek jest patronem Włoch?

Od 1939 r. Pius XII ogłosił wtedy Franciszka z Asyżu i Katarzynę ze Sieny głównymi patronami Włoch. Dlatego 4 października jest we Włoszech dniem szczególnie uroczystym. Polski Franciszek nie dotyczy. Głównymi patronami Polski są Maryja Królowa Polski, św. Wojciech i św. Stanisław.

Patron ekologów od 1979 r. i encyklika Laudato si'

Jan Paweł II ogłosił św. Franciszka patronem osób zajmujących się ekologią 29 listopada 1979 r. w bulli Inter sanctos. Ten sam papież ma swoją modlitwę wezwań: litania do świętego Jana Pawła II często pojawia się w tych samych modlitewnikach. W 2015 r. papież Franciszek nadał swojej encyklice o trosce o wspólny dom tytuł wzięty z Pieśni słonecznej.

Jan Paweł II ogłosił świętego Franciszka z Asyżu niebieskim patronem osób, które zajmują się ekologią, bo Franciszek widział w stworzeniach dar Boga i nazywał je braćmi i siostrami (parafraza). - Jan Paweł II, bulla Inter sanctos, 1979

Najczęściej zadawane pytania

Czy św. Franciszek był księdzem?

Nie. Franciszek nigdy nie przyjął święceń kapłańskich. Według najstarszych przekazów był diakonem. W Greccio w 1223 r. śpiewał Ewangelię podczas pasterki, a z pokory nie chciał zostać kapłanem.

Co oznacza pozdrowienie „Pokój i dobro”?

To pozdrowienie, którym według przekazów Franciszek witał ludzi. Do dziś używają go bracia mniejsi i wszyscy, którzy żyją duchowością franciszkańską. Po łacinie brzmi „Pax et bonum” i często widnieje nad wejściami do klasztorów.

Czy św. Franciszek jest patronem Polski?

Nie. Jest patronem Włoch od 1939 r. Głównymi patronami Polski są m.in. Maryja Królowa Polski, św. Wojciech i św. Stanisław. W Polsce Franciszek jest jednak bardzo popularnym patronem kościołów klasztornych.

Czy dzieci mogą odmawiać litanię do św. Franciszka?

Tak. To dobra modlitwa dla dzieci, bo łączy się z historiami o zwierzętach i przyrodzie. Można wybrać trzy lub cztery wezwania i razem powtarzać „módl się za nami”. Dobrze też wcześniej opowiedzieć dziecku o szopce w Greccio.

Czym różni się Franciszek z Asyżu od Franciszka Salezego?

Franciszek z Asyżu (zm. 1226) dał początek braciom mniejszym i żył w ubóstwie. Franciszek Salezy (zm. 1622) był biskupem Genewy i doktorem Kościoła, patronem dziennikarzy. Jego wspomnienie przypada 24 stycznia.

Co to jest odpust Porcjunkuli?

To odpust zupełny związany z kaplicą Matki Bożej Anielskiej w Porcjunkuli, gdzie zmarł Franciszek. W Kościele można go uzyskać 2 sierpnia, nawiedzając kościół parafialny lub franciszkański. Trzeba przy tym spełnić zwykłe warunki: sakramentalną spowiedź, Komunię świętą i modlitwę w intencjach papieża. Przed spowiedzią przyda się formuła spowiedzi świętej.

Czy litanię do św. Franciszka trzeba odmawiać codziennie?

Nie. To modlitwa dobrowolna i nie ma żadnego obowiązku jej odmawiania. Wiele osób sięga po nią przed 4 października albo w nowennie. Jedno spokojne odmówienie znaczy więcej niż mechaniczne powtarzanie.

Źródła i literatura

1. Źródła franciszkańskie (Pisma św. Franciszka, w tym Pieśń słoneczna, Modlitwa przed krzyżem, Pochwała Boga Najwyższego; żywoty autorstwa Tomasza z Celano), Wydawnictwo Franciszkanów Bratni Zew, Kraków 2005.
2. Papież Franciszek, encyklika Laudato si', 2015 (vatican.va).
3. Jan Paweł II, bulla Inter sanctos, 29 listopada 1979.
4. Katechizm Kościoła Katolickiego, nr 956, 2416-2418, 1992.
5. Kodeks Prawa Kanonicznego, kan. 826 § 3, kan. 1186, 1983.
6. Obrzędy błogosławieństw dostosowane do zwyczajów diecezji polskich, 1994.
7. Kongregacja ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów, Dyrektorium o pobożności ludowej i liturgii, 2001.