Litania do Wszystkich Świętych - tekst i kiedy się ją śpiewa

Opracowała: · stan na

Spis treści

Litania do Wszystkich Świętych to najstarsza litania Kościoła łacińskiego. Składa się z krótkich wezwań do Trójcy Świętej, Maryi, aniołów i świętych, na które lud odpowiada stałymi formułami, np. „módl się za nami”. Kościół śpiewa ją w kilku obrzędach: w Wigilię Paschalną, przy chrzcie, podczas święceń według Pontyfikału Rzymskiego i na rozpoczęcie konklawe, ostatnio w 2025 r. Można ją też odmawiać w domu.

Czym jest Litania do Wszystkich Świętych?

Litania do Wszystkich Świętych to modlitwa błagalna, w której po kolei wzywa się Boga, Matkę Bożą, aniołów i całe grupy świętych. Ma stały układ i stałe odpowiedzi ludu. Należy do niewielu litanii zatwierdzonych do użytku publicznego. Jej sens Kościół wyjaśnia nauką o wstawiennictwie świętych (KKK 956) i o łączności z Kościołem w niebie (Lumen gentium 50, 1964).

Gotyckie kościoły między Obornikami, Wągrowcem a Chodzieżą zwiedzam od lat. Ta litania zawsze przypomina mi, że każda fara ma swojego patrona. W Rogoźnie jest nim św. Wit, którego w standardowym tekście litanii nie ma. Wraca za to w innym zestawie wezwań, o czym więcej w ostatniej części artykułu.

Skąd pochodzi słowo „litania”?

Słowo „litania” pochodzi od greckiego litaneia, czyli „prośba, błaganie”. W praktyce to modlitwa naprzemienna: prowadzący podaje wezwanie, a zgromadzenie odpowiada krótką formułą. Taką budowę ma każda litania, ale w tej najmocniej słychać jej pierwotny, procesyjny charakter.

  • Wezwanie to krótkie zawołanie do Boga albo do świętego, np. „Święty Józefie”, które wypowiada kantor lub prowadzący.
  • Odpowiedź to stała formuła ludu, np. „módl się za nami”, powtarzana po każdym wezwaniu z danej grupy.
  • Część błagalna zawiera prośby o wybawienie od zła, na które lud odpowiada „wybaw nas, Panie”.
  • Prośby końcowe mają odpowiedź „Ciebie prosimy, wysłuchaj nas” i dotyczą Kościoła, świata i zmarłych.
  • Modlitwa zamykająca to oracja kapłana albo prowadzącego, która spina całą litanię.

Najstarsza litania Kościoła: od procesji błagalnych do polskich modlitewników

Korzenie litanii sięgają starożytnych procesji błagalnych. Tradycja łączy jej rozwój z procesją, którą papież Grzegorz Wielki zarządził w Rzymie w 590 r. podczas zarazy. To przekaz tradycji, a nie udokumentowana data powstania tekstu. Litania nie ma jednego autora. Rosła przez wieki, bo kolejne pokolenia dopisywały do niej świętych. Polskie modlitewniki drukują wersję dłuższą, w której obok świętych z całego Kościoła występują m.in. św. Wojciech, św. Stanisław i św. Jadwiga.

Czym litania liturgiczna różni się od litanii do jednego świętego?

Litania liturgiczna wchodzi w skład obrzędów zapisanych w księgach liturgicznych. Litanie do pojedynczych świętych to w większości nabożeństwa prywatne. Dyrektorium o pobożności ludowej i liturgii (Kongregacja ds. Kultu Bożego, 2001) wyraźnie oddziela liturgię od pobożności ludowej, choć obie uznaje za cenne.

Pobożność ludowa ma prowadzić wiernych ku liturgii, a nie ją zastępować. To parafraza myśli przewodniej Dyrektorium o pobożności ludowej i liturgii, Kongregacja ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów, 2001.

Litania do Wszystkich Świętych: tekst (wersja dłuższa)

Poniżej podaję tekst litanii w układzie tradycyjnym, który drukują polskie modlitewniki. Lista świętych różni się trochę w zależności od wydania, więc do modlitwy we wspólnocie najlepiej wziąć modlitewnik z imprimatur. Pogrubione są odpowiedzi ludu, dzięki czemu tekst łatwo czytać na głos z telefonu. Po wezwaniu do jednego świętego mówi się „módl się za nami”, a po wezwaniu do grupy świętych „módlcie się za nami”.

Wezwania do Trójcy Świętej, Maryi i aniołów

  • Kyrie elejson. Chryste elejson. Kyrie elejson.
  • Chryste, usłysz nas. Chryste, wysłuchaj nas.
  • Ojcze z nieba, Boże, zmiłuj się nad nami.
  • Synu, Odkupicielu świata, Boże, zmiłuj się nad nami.
  • Duchu Święty, Boże, zmiłuj się nad nami.
  • Święta Trójco, Jedyny Boże, zmiłuj się nad nami.
  • Święta Maryjo, Święta Boża Rodzicielko, Święta Panno nad pannami, módl się za nami.
  • Święty Michale, Święty Gabrielu, Święty Rafale, módl się za nami.
  • Wszyscy święci Aniołowie i Archaniołowie, módlcie się za nami.

Wezwania do apostołów, męczenników, wyznawców i dziewic

Ta część ma układ, który da się rozpoznać nawet bez kartki. Najpierw idą prorocy i apostołowie, potem męczennicy, następnie biskupi i wyznawcy, a na końcu dziewice i wdowy.

  • Święty Janie Chrzcicielu, Święty Józefie, módl się za nami. Wszyscy święci Patriarchowie i Prorocy, módlcie się za nami.
  • Święty Piotrze, Święty Pawle, Święty Andrzeju, Święty Janie i dalsi apostołowie, módl się za nami. Wszyscy święci Apostołowie i Ewangeliści, módlcie się za nami.
  • Święty Szczepanie, Święty Wawrzyńcze, Święty Wojciechu, Święty Stanisławie, módl się za nami. Wszyscy święci Męczennicy, módlcie się za nami.
  • Święty Grzegorzu, Święty Augustynie, Święty Marcinie, Święty Mikołaju, módl się za nami. Wszyscy święci Biskupi i Wyznawcy, módlcie się za nami.
  • Święty Benedykcie, Święty Dominiku, Święty Franciszku, módl się za nami. Wszyscy święci Zakonnicy i Pustelnicy, módlcie się za nami.
  • Święta Mario Magdaleno, Święta Agnieszko, Święta Katarzyno, Święta Jadwigo, módl się za nami. Wszystkie święte Dziewice i Wdowy, módlcie się za nami.
  • Wszyscy Święci i Święte Boże, wstawiajcie się za nami.

Prośby i błagania na zakończenie litanii

  • Bądź nam miłościw, przepuść nam, Panie. Bądź nam miłościw, wysłuchaj nas, Panie.
  • Od wszelkiego złego, od wszelkiego grzechu, od śmierci wiecznej, wybaw nas, Panie.
  • Przez tajemnicę wcielenia Twego, przez krzyż i mękę Twoją, przez święte zmartwychwstanie Twoje, wybaw nas, Panie.
  • My grzeszni, Ciebie prosimy, wysłuchaj nas. Następnie prośby za Kościół, papieża, ojczyznę i zmarłych, każda z tą samą odpowiedzią.
  • Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata, przepuść nam, Panie / wysłuchaj nas, Panie / zmiłuj się nad nami.
  • Na zakończenie: modlitwa kapłana albo prowadzącego.

Czym różni się wersja krótsza, dłuższa i obrzędowa?

Te trzy wersje różnią się miejscem użycia i długością. Wersja obrzędowa pochodzi z ksiąg liturgicznych (Mszał, Pontyfikał) i ma ograniczoną liczbę wezwań. Wersję dłuższą drukują modlitewniki do nabożeństw i procesji. Wersja krótsza to kilkanaście wezwań do modlitwy w domu. W liturgii obowiązuje tylko forma z księgi, a nie przeróbki krążące po internecie.

Cecha Wersja obrzędowa Wersja dłuższa Wersja krótsza
Źródło tekstu Mszał Rzymski, Pontyfikał Rzymski Modlitewniki z imprimatur Modlitewniki, modlitwa rodzinna
Miejsce użycia Wigilia Paschalna, chrzest, święcenia Nabożeństwa, procesje Dom, mała grupa
Część błagalna Skrócona Pełna, z prośbami za Kościół i zmarłych Kilka próśb
Orientacyjny czas Kilka minut Około 10-15 minut Kilka minut
Dodawanie patronów Według rubryk Zwyczajowo święci polscy Dowolnie, w modlitwie prywatnej

Którą wersję wybrać do modlitwy w domu?

Do domu najlepiej nadaje się wersja krótsza albo dłuższa z modlitewnika. Wersja obrzędowa jest związana z konkretnym obrzędem. Przy wyborze pomagają proste kryteria:

  • W modlitwie z dziećmi lepiej sprawdza się wersja krótsza, bo kilkanaście wezwań utrzymuje uwagę bez zmęczenia.
  • Wersja dłuższa pasuje na 1 listopada, kiedy rodzina ma więcej czasu na wspólne nabożeństwo.
  • Rodzina, która chce się przygotować do Wigilii Paschalnej, może poćwiczyć odpowiedzi z wersji obrzędowej.
  • Tekst z modlitewnika z imprimatur jest pewniejszy niż kopia z przypadkowej strony.

Czy w liturgii można dodać imiona innych świętych?

Tak, w określonych granicach. Rubryki Mszału Rzymskiego dla diecezji polskich i Pontyfikału pozwalają dopisać w odpowiednich miejscach patrona kościoła, patrona miejsca oraz patronów osób, które przyjmują chrzest lub święcenia. W kościele pod wezwaniem św. Wita, takim jak rogozińska fara, patronem kościoła jest więc właśnie on.

Kiedy śpiewa się Litanię do Wszystkich Świętych?

Litanię do Wszystkich Świętych śpiewa się w najważniejszych obrzędach Kościoła. W Wigilię Paschalną poprzedza poświęcenie wody chrzcielnej. Śpiewa się ją też przy chrzcie, podczas święceń diakonów, prezbiterów i biskupów, przy profesji wieczystej i przy poświęceniu kościoła. Kardynałowie śpiewają ją, wchodząc na konklawe. Przebieg tych obrzędów opisują Mszał Rzymski i Pontyfikał Rzymski.

Wigilia Paschalna i liturgia chrzcielna

W Wigilię Paschalną litania otwiera liturgię chrzcielną. Mszał Rzymski dla diecezji polskich (1986) umieszcza ją przed poświęceniem wody chrzcielnej. Gdy nie ma chrztu ani poświęcenia chrzcielnicy, rubryki przewidują jej pominięcie. W obrzędach chrztu dzieci wezwanie świętych następuje po homilii, w krótkiej formie. Z obserwacji liturgii wiem, że to jeden z nielicznych momentów, gdy cały kościół śpiewa z kantorem naprzemiennie, bez zaglądania do książeczek.

Święcenia, profesja zakonna i poświęcenie kościoła

W tych obrzędach litania towarzyszy chwili oddania się Bogu. Pontyfikał Rzymski przewiduje ją w kilku miejscach:

  • Podczas święceń diakonów, prezbiterów i biskupów kandydaci leżą krzyżem przez cały śpiew litanii.
  • W czasie profesji wieczystej zakonnicy i zakonnice leżą krzyżem lub klęczą, podczas gdy wspólnota wzywa świętych.
  • W obrzędzie poświęcenia kościoła i ołtarza litania poprzedza modlitwę poświęcenia.
  • Przy konsekracji dziewic litania należy do obrzędu w podobny sposób jak przy profesji.

Konklawe i modlitwa przy umierających

Kardynałowie wchodzą w procesji do Kaplicy Sykstyńskiej, śpiewając Litanię do Wszystkich Świętych. Tak było także na początku konklawe w 2025 r. Zupełnie inny, cichy przykład to modlitwa przy umierającym. Obrzędy polecania duszy Bogu zawierają krótkie wezwania świętych, które może odmawiać kapłan albo rodzina przy łóżku chorego.

Jak śpiewać litanię: kantor, lud i nuty

Śpiew jest prosty. Kantor intonuje wezwanie na melodii psalmodycznej, a lud odpowiada stałą formułą na tej samej melodii. Po dwóch, trzech powtórzeniach zgromadzenie zna już motyw na pamięć. To dlatego litania sprawdza się w procesji, kiedy nikt nie trzyma śpiewnika.

Odpowiedzi ludu: „módl się za nami”, „wybaw nas, Panie”, „Ciebie prosimy, wysłuchaj nas”

Odpowiedź zależy od tego, do kogo kierujemy wezwanie. Najczęstszy błąd to śpiewanie „módl się za nami” po wezwaniach skierowanych do Boga.

  • Do osób Trójcy Świętej odpowiada się „zmiłuj się nad nami”, bo te wezwania kierujemy do samego Boga.
  • Do jednego świętego odpowiada się „módl się za nami”, np. po „Święty Józefie”.
  • Do grupy świętych odpowiada się „módlcie się za nami”, np. po „Wszyscy święci Męczennicy”.
  • W części błagalnej odpowiada się „wybaw nas, Panie”, np. po „Od wszelkiego złego”.
  • W prośbach odpowiada się „Ciebie prosimy, wysłuchaj nas”, np. przy modlitwie za papieża.

Gdzie znaleźć nuty do Wigilii Paschalnej?

Nuty do wersji obrzędowej zawiera polskie wydanie Mszału Rzymskiego, a także diecezjalne śpiewniki liturgiczne. Organista albo schola parafialna zwykle mają je pod ręką. Skanów z wydań chronionych prawem autorskim nie warto szukać ani rozpowszechniać.

Jak poprowadzić litanię w małej grupie?

  1. Wyznacz jedną osobę, która czyta wezwania wyraźnie i w spokojnym tempie.
  2. Rozdaj albo wyświetl tekst z pogrubionymi odpowiedziami, żeby wszyscy wiedzieli, kiedy się włączyć.
  3. Uzgodnij przed modlitwą, czy dodajecie patronów obecnych osób, np. solenizanta.
  4. Zrób krótką pauzę po części o świętych, zanim zaczniecie część błagalną.
  5. Zakończ modlitwą prowadzącego albo wspólnym „Ojcze nasz”.

Dlaczego wzywamy świętych? Nauka o świętych obcowaniu

Wzywamy świętych, bo Kościół naucza o świętych obcowaniu, czyli o więzi wierzących na ziemi z tymi, którzy są już u Boga. Katechizm Kościoła Katolickiego (1992, nr 956-957) mówi, że święci wstawiają się za nami. Sobór Watykański II w Lumen gentium 50 (1964) opisuje łączność Kościoła pielgrzymującego z Kościołem w niebie.

„I my zatem mając dokoła siebie takie mnóstwo świadków, odłożywszy wszelki ciężar, a przede wszystkim grzech, który nas łatwo zwodzi, winniśmy wytrwale biec w wyznaczonych nam zawodach” - Hbr 12,1, Biblia Tysiąclecia, wyd. V, 1999

Co mówi Katechizm o wstawiennictwie świętych?

Katechizm mówi, że święci, zjednoczeni z Chrystusem, wstawiają się za nami u Ojca (parafraza KKK 956). Dodaje, że czcimy ich pamięć także dlatego, że umacnia to jedność całego Kościoła (KKK 957). W KKK 2683 nazywa ich świadkami, którzy nas poprzedzili. Najważniejsze punkty tej nauki:

  • KKK 956 mówi o wstawiennictwie świętych, którzy dzielą się z nami owocami swojej łączności z Chrystusem.
  • KKK 957 mówi o komunii ze świętymi, która prowadzi do samego Chrystusa.
  • KKK 2683 przedstawia świętych jako świadków i wzory modlitwy.
  • Lumen gentium 50 (1964) opisuje cześć dla zmarłych i świętych jako tradycję sięgającą pierwszych wieków.

Kościół pielgrzymujący od pierwszych wieków pielęgnował pamięć zmarłych i prosił świętych o wstawiennictwo, a ta łączność prowadzi ostatecznie do Chrystusa. To parafraza nauki Soboru Watykańskiego II, Konstytucja dogmatyczna Lumen gentium, nr 50, 1964.

Czy modlitwa do świętych to oddawanie im boskiej czci?

Nie. Uwielbienie (adoracja) należy się wyłącznie Bogu. Świętych Kościół czci jako przyjaciół Boga i prosi ich o wstawiennictwo. Widać to w samej litanii: do Boga mówimy „zmiłuj się nad nami”, a do świętych „módl się za nami”. Tę samą logikę ma wzywanie świętych w konkretnych potrzebach. Przykładem są Czternastu Świętych Wspomożycieli, wśród nich św. Wit, patron rogozińskiej fary.

Czy litanię można odmawiać prywatnie w domu?

Tak. Litanię zatwierdzoną do użytku publicznego można odmawiać także prywatnie, sam albo z rodziną, bez żadnych warunków formalnych. To modlitwa wstawiennicza. Kościół nie przypisuje jej skutku, który pojawia się automatycznie. Kto ją odmawia, prosi świętych, by modlili się razem z nim, i zostawia odpowiedź Bogu.

Jak często można odmawiać litanię?

Nie ma żadnego limitu. Można ją odmawiać codziennie albo przy szczególnych okazjach. Dobre momenty to na przykład:

  • 1 listopada, w uroczystość Wszystkich Świętych, jako rodzinne nabożeństwo po Mszy.
  • Rocznica chrztu, kiedy można dodać do litanii patrona z chrztu.
  • Imieniny, z dodanym wezwaniem do patrona solenizanta.
  • Czas przed ważnym wydarzeniem, np. ślubem albo święceniami kogoś bliskiego.
  • Wieczór przed Wigilią Paschalną, jako przygotowanie do liturgii.

Jakie litanie warto poznać jako kolejne?

Po litanii do wszystkich świętych łatwo przejść do litanii do pojedynczych patronów. W tym cyklu przewodnika są już ich teksty. Pierwsza to Litania do świętej Rity z pełnym tekstem, a dalej:

  • Litania do świętego Michała Archanioła, którego wzywa też Litania do Wszystkich Świętych w bloku aniołów.
  • Litania do świętej Anny, matki Maryi, popularna w rodzinach i wśród babć.
  • Litania do świętego Jana Pawła II, jedna z najmłodszych litanii w polskich modlitewnikach.
  • Litania do św. Wita z dawnej strony rogozińskiej parafii, którą opisujemy w dziale o patronie.

Najczęściej zadawane pytania

Ile trwa odśpiewanie Litanii do Wszystkich Świętych?

Wersja obrzędowa z Wigilii Paschalnej trwa zwykle kilka minut. Pełna wersja dłuższa z prośbami zajmuje około 10-15 minut. Czas zależy od tempa śpiewu i od tego, ilu świętych dodano.

Czy w litanii wymienia się polskich świętych?

Tak. Polskie modlitewniki dopisują m.in. św. Wojciecha, św. Stanisława i św. Jadwigę. W liturgii rubryki pozwalają dodać patrona kościoła i patronów osób, które przyjmują chrzest lub święcenia.

Czy Litanię do Wszystkich Świętych śpiewa się 1 listopada?

Nie jest stałą częścią Mszy w uroczystość Wszystkich Świętych. Wiele parafii włącza ją jednak do nabożeństw i procesji w tym dniu. Porządek nabożeństw najlepiej sprawdzić we własnej parafii.

Dlaczego podczas święceń kandydaci leżą krzyżem?

Prostracja wyraża pokorę i całkowite oddanie się Bogu. W tym czasie zgromadzenie prosi wszystkich świętych o wstawiennictwo za tymi, którzy przyjmują święcenia. Przebieg obrzędu opisuje Pontyfikał Rzymski.

Czy św. Wit występuje w Litanii do Wszystkich Świętych?

W standardowym tekście litanii św. Wita nie ma. Należy jednak do Czternastu Świętych Wspomożycieli, a jego wspomnienie przypada 15 czerwca. Rubryki pozwalają dodać do litanii patrona kościoła, którym w Rogoźnie jest właśnie on.

Czym litania różni się od nowenny?

Litania to jedna modlitwa złożona z wezwań i odpowiedzi. Nowenna to modlitwa rozłożona na dziewięć dni. Litania może być jednym z jej elementów.

Czy zamiast „Kyrie elejson” można mówić „Panie, zmiłuj się nad nami”?

Tak. Wersja obrzędowa w polskich księgach liturgicznych zaczyna się od „Panie, zmiłuj się nad nami”, a modlitewniki często zostawiają grecką formułę. Obie formy znaczą to samo, więc w modlitwie prywatnej można wybrać dowolną.

Agnieszka Rybarczyk - pochodzi z północnej Wielkopolski i od lat jeździ po miasteczkach między Obornikami, Wągrowcem a Chodzieżą, fotografując i opisując ceglane kościoły gotyckie.

Aktualizacja: październik 2026

Źródła i literatura

  1. Katechizm Kościoła Katolickiego, nr 956, 957, 2683, wyd. polskie Pallottinum, 1994 (wyd. oryg. 1992).
  2. Sobór Watykański II, Konstytucja dogmatyczna o Kościele Lumen gentium, nr 50 (vatican.va), 1964.
  3. Mszał Rzymski dla diecezji polskich, Wigilia Paschalna, liturgia chrzcielna, Pallottinum, 1986.
  4. Pontyfikał Rzymski, Obrzędy święceń biskupa, prezbiterów i diakonów, wydanie polskie.
  5. Kongregacja ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów, Dyrektorium o pobożności ludowej i liturgii, 2001.
  6. Biblia Tysiąclecia, wyd. V, Pallottinum, 1999, List do Hebrajczyków 12,1.
Agnieszka Rybarczyk
Agnieszka Rybarczyk

Agnieszka Rybarczyk pochodzi z północnej Wielkopolski i od lat jeździ po miasteczkach między Obornikami, Wągrowcem a Chodzieżą, fotografując i opisując ceglane kościoły gotyckie. Rogozińska fara jest dla niej najciekawszym z nich: z kamieniem węgielnym z 1526 roku, dwiema basztami schodowymi i sklepieniami prawie każdego rodzaju. Nie jest historyczką sztuki, przewodniczką z uprawnieniami ani osobą duchowną, nie pracuje też dla parafii. Pisze z publicznie dostępnych źródeł: katalogu parafii Archidiecezji Gnieźnieńskiej, artykułów encyklopedycznych, dawnej strony parafii zachowanej w Internet Archive i opisów zdjęć w Wikimedia Commons. Gdy źródła się różnią, jak przy imieniu fundatora fary, podaje obie wersje. Każdą poprawkę odnotowuje z datą.

Artykuły: 21