Litania do męczenników podlaskich - tekst

Opracowała: Agnieszka Rybarczyk · stan na 28.10.2026

Spis treści

Litania do męczenników podlaskich to modlitwa do trzynastu unitów z Pratulina, czyli do bł. Wincentego Lewoniuka i Towarzyszy. Zginęli 24 stycznia 1874 r., kiedy bronili swojej świątyni, a Jan Paweł II beatyfikował ich 6 października 1996 r. Litania ma stały układ: Kyrie, wezwania do Trójcy Świętej i Maryi, wezwania do błogosławionych, „Baranku Boży” i modlitwę końcową. Tekst z aprobatą kościelną publikują sanktuarium w Pratulinie i diecezja siedlecka.

Litania do męczenników podlaskich - pełny tekst i układ

Litania do męczenników podlaskich to modlitwa wezwań i odpowiedzi skierowana do bł. Wincentego Lewoniuka i dwunastu Towarzyszy. Ma ramę wspólną dla litanii katolickich, środkową część poświęconą męczennikom z Pratulina i modlitwę końcową. Wersję zatwierdzoną do użytku publicznego udostępniają diecezja siedlecka i sanktuarium w Pratulinie. Wymaga tego Kodeks Prawa Kanonicznego z 1983 r., który dla modlitewników przewiduje zgodę władzy kościelnej (kan. 826 § 3).

Na co dzień fotografuję i opisuję ceglane kościoły gotyckie północnej Wielkopolski, a nie Podlasie. Dlatego nie przepisuję tu z pamięci środkowej części litanii. Tę część trzeba wziąć z wydania zatwierdzonego. Poniżej opisuję ramę, która jest pewna, bo powtarza się w każdej litanii, i wskazuję, gdzie szukać reszty.

Jak zbudowana jest litania do bł. Wincentego Lewoniuka i Towarzyszy?

Litania ma pięć części. Ten sam porządek ma litania do świętej Rity, przewodnik po litaniach, więc kto zna jedną, łatwo odmówi drugą:

1. Kyrie: „Kyrie elejson. Chryste elejson. Kyrie elejson. Chryste, usłysz nas. Chryste, wysłuchaj nas”.
2. Wezwania do Trójcy Świętej: „Ojcze z nieba, Boże”, „Synu, Odkupicielu świata, Boże”, „Duchu Święty, Boże”, „Święta Trójco, Jedyny Boże”. Wierni odpowiadają „zmiłuj się nad nami”.
3. Wezwanie do Maryi: „Święta Maryjo”, z odpowiedzią „módl się za nami”.
4. Wezwania do męczenników: części własne, które w różnych ujęciach mówią o wierności Kościołowi, jedności z następcą Piotra i obronie świątyni. Wierni odpowiadają „módl się (módlcie się) za nami”.
5. Zakończenie: trzy razy „Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata”, z odpowiedziami „przepuść nam, Panie”, „wysłuchaj nas, Panie” i „zmiłuj się nad nami”, a potem modlitwa końcowa prowadzącego.

Wezwania litanii i ich znaczenie

Środkowa część litanii skupia się na tym, za co męczennicy oddali życie. Spotyka się ją w dwóch wersjach. Krótsza ma ogólne wezwania do „błogosławionych męczenników podlaskich”, a dłuższa wymienia każdego z trzynastu po imieniu. Nie odtwarzam tu żadnej z nich. Te same motywy wracają jednak w materiałach o kulcie:

• Jedność Kościoła: unici zginęli, bo nie chcieli zerwać więzi z papieżem, którą zawarła unia brzeska w 1596 r.
• Obrona świątyni: 24 stycznia 1874 r. stanęli przed cerkwią w Pratulinie, żeby nie dopuścić do niej narzuconego duchownego.
• Świadectwo bez przemocy: według relacji modlili się i śpiewali pieśni, zamiast podjąć walkę z wojskiem.
• Rodzina i praca: byli świeckimi rolnikami, ojcami i synami, więc wezwania dotyczą życia codziennego.
• Wierność do krwi: najkrótsze ujęcie męczeństwa, które Katechizm opisuje w nr 2473.

Gdzie znaleźć tekst litanii z aprobatą kościelną?

Tekst zatwierdzony znajdziesz w trzech miejscach. Pierwsze to materiały diecezji siedleckiej o męczennikach podlaskich. Drugie to modlitewniki i obrazki z sanktuarium w Pratulinie. Trzecie to kancelaria własnej parafii, która może pomóc zdobyć wydanie drukowane. Do druku dla grupy modlitewnej wybierz wydanie z informacją o aprobacie. Najczęściej jest nią imprimatur kurii na stronie redakcyjnej.

Jak wzywać błogosławionych po imieniu w modlitwie prywatnej?

W modlitwie prywatnej każdy może zwrócić się do błogosławionego krótkim wezwaniem, na przykład „Błogosławiony Wincenty, módl się za nami”. To nie jest oficjalny tekst litanii, tylko zwykła forma prośby o wstawiennictwo. Imiona wszystkich trzynastu podaję w tabeli niżej.

Kim byli męczennicy podlascy?

Męczennicy podlascy to trzynastu unitów z Pratulina nad Bugiem. Unici byli katolikami obrządku wschodniego, którzy zachowali jedność z papieżem. 24 stycznia 1874 r. bez przemocy bronili swojej świątyni przed wojskiem carskim, które narzucało prawosławie, i zginęli od kul. Jan Paweł II beatyfikował ich 6 października 1996 r. jako bł. Wincentego Lewoniuka i 12 Towarzyszy.

„Męczeństwo jest najwyższym świadectwem oddanym prawdzie wiary; oznacza ono świadectwo aż do śmierci”. - Katechizm Kościoła Katolickiego, nr 2473, 1992

24 stycznia 1874: obrona świątyni w Pratulinie

Rano 24 stycznia 1874 r. parafianie zebrali się przed cerkwią unicką w Pratulinie. Chcieli nie dopuścić do przejęcia jej przez władze rosyjskie. Opisy tego dnia, także w artykule Radia Warszawa o „dramacie wiary i sumienia”, mają kilka powtarzających się elementów:

• Miejsce: plac przed świątynią i cmentarz przykościelny w Pratulinie.
• Przeciwnik: oddział wojska carskiego, który wysłano, żeby wprowadzić prawosławnego duchownego.
• Postawa obrońców: modlitwa, pieśni i odmowa ustąpienia, bez sięgania po broń.
• Rzecznik wspólnoty: Daniel Karmasz, jeden z autorytetów parafii, rozmawiał z dowódcą w imieniu zebranych.
• Skutek: wojsko otworzyło ogień, a trzynastu unitów, których dziś czcimy jako błogosławionych, zginęło.

Unici i kasata unii na Podlasiu

Unici to wierni Kościoła wschodniego, którzy na mocy unii brzeskiej z 1596 r. weszli w jedność z Rzymem. Zachowali przy tym liturgię bizantyjską i własną tradycję. W XIX w. władze rosyjskie stopniowo likwidowały unię na ziemiach zaboru. W diecezji chełmskiej, ostatniej unickiej diecezji w Królestwie Polskim, kasatę unii przeprowadzono w 1875 r. Pratulin leżał na tym terenie. Opór unitów trwał latami, a zbrojne starcia, takie jak w Pratulinie, kosztowały ludzi życie. Dziś duchowymi spadkobiercami unitów są grekokatolicy.

Co łączy męczenników z Pratulina ze św. Witem?

Św. Wit, patron kościoła w Rogoźnie, który opisuję razem z innymi patronami, zginął ok. 303-304 r. Według przekazu umarł razem z nauczycielem Modestem i piastunką Krescencją. Między Sycylią czasów Dioklecjana a Podlasiem 1874 r. dzieje się wiele wieków historii, a jednak obie historie mają wspólny rdzeń:

• Św. Wit był młody, a w Pratulinie najmłodszy, Anicet Hryciuk, miał 19 lat.
• Św. Wit zginął razem z bliskimi, a w Pratulinie zginęli sąsiedzi z jednej parafii, w tym dwóch Bojków.
• W obu wypadkach władza żądała porzucenia wiary albo wspólnoty, w której ta wiara się wyrażała.
• Obie historie Kościół czyta jako świadectwo, czyli w znaczeniu, jakie słowo „męczennik” ma w Katechizmie (KKK 2473-2474).

Imiona trzynastu męczenników z Pratulina

Męczennicy z Pratulina to trzynastu świeckich mężczyzn w wieku od 19 do 50 lat. Byli to rolnicy, mężowie i ojcowie rodzin oraz młodzi kawalerowie z jednej parafii unickiej. Listę imion i wiek w chwili śmierci podaję za hasłem „Męczennicy z Pratulina” w polskiej Wikipedii (stan z października 2026 r.). Hasło opiera się na materiałach procesu beatyfikacyjnego.

Kto zginął w Pratulinie 24 stycznia 1874 r.?

Lp.	Imię i nazwisko	Wiek w chwili śmierci
1	bł. Wincenty Lewoniuk	25 lat
2	bł. Daniel Karmasz	48 lat
3	bł. Łukasz Bojko	22 lata
4	bł. Konstanty Bojko	49 lat
5	bł. Konstanty Łukaszuk	45 lat
6	bł. Bartłomiej Osypiuk	30 lat
7	bł. Anicet Hryciuk	19 lat
8	bł. Filip Geryluk	44 lata
9	bł. Ignacy Frańczuk	50 lat
10	bł. Onufry Wasyluk	21 lat
11	bł. Maksym Hawryluk	34 lata
12	bł. Jan Andrzejuk	26 lat
13	bł. Michał Wawrzyszuk	21 lat

Dlaczego w grupie męczenników nie ma duchownych?

W tym czasie wielu unickich księży usunięto, zesłano albo zmuszono do przejścia na prawosławie. Wspólnotę bronili więc świeccy, a beatyfikacja z 1996 r. pokazała ich jako wzór wiary przeżywanej w rodzinie i we wsi. W tej grupie widać kilka rzeczy:

• Wincenty Lewoniuk, którego imię nosi cała grupa, był świeckim mieszkańcem Krzyczewa, a nie kapłanem.
• Najstarszy, Ignacy Frańczuk, miał 50 lat, a najmłodszy, Anicet Hryciuk, 19 lat.
• W grupie są ludzie z różnych pokoleń jednej parafii, a nie samotni bohaterowie.
• Ich jedyną bronią była modlitwa, co dobrze pasuje do litanii jako formy kultu.

Kiedy beatyfikowano męczenników podlaskich?

Beatyfikacja męczenników podlaskich odbyła się 6 października 1996 r. w Rzymie. Dokonał jej Jan Paweł II, który ogłosił błogosławionymi Wincentego Lewoniuka i 12 Towarzyszy. Wcześniej, 18 maja 1990 r., szczątki męczenników przeniesiono do kościoła w Pratulinie. Działała już wtedy komisja procesu beatyfikacyjnego w diecezji siedleckiej. W 2016 r. diecezja obchodziła 20. rocznicę beatyfikacji.

Jak przebiegała droga do beatyfikacji w 1996 r.?

Proces prowadziła diecezja siedlecka, a dokumentację zebrano w tzw. Positio super martyrio. Pisze o tym ks. Bernard Błoński w „Teologicznych Studiach Siedleckich” w tekście o rozwoju kultu błogosławionych. Najważniejsze etapy wyglądały tak:

1. Ok. 1990 r. powołano komisję i przeprowadzono ekshumację szczątków męczenników.
2. 18 maja 1990 r. szczątki przeniesiono do kościoła Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Pratulinie.
3. W 1995 r. przygotowano dokumentację o męczeństwie dla Stolicy Apostolskiej.
4. 6 października 1996 r. Jan Paweł II przewodniczył beatyfikacji w Rzymie.
5. Od tego czasu trwa rozwój kultu: pielgrzymki, publikacje i działalność stowarzyszenia „Martyrium”.

Wspomnienie liturgiczne w kalendarzu

Wspomnienie bł. Wincentego Lewoniuka i Towarzyszy przypada w styczniu, blisko rocznicy ich śmierci. Dokładną datę i rangę obchodu sprawdzaj co roku w kalendarzu liturgicznym Konferencji Episkopatu Polski albo w diecezjalnym ordo diecezji siedleckiej. Ranga obchodu w diecezji siedleckiej może być wyższa niż w pozostałych diecezjach.

Dlaczego są błogosławionymi, a nie świętymi?

Beatyfikacja zezwala na kult w określonym Kościele lokalnym albo wspólnocie. Kanonizacja, czyli ogłoszenie świętym, rozciąga kult na cały Kościół. Męczennicy z Pratulina są błogosławionymi, więc w litaniach i modlitwach poprawnie mówi się „błogosławiony Wincenty”, a nie „święty”. Tak samo nazywa się ks. Jerzego, o czym przypomina litania do błogosławionego Jerzego Popiełuszki.

Jak brzmi modlitwa do męczenników pratulińskich?

Modlitwa do męczenników pratulińskich jest prośbą skierowaną do Boga przez wstawiennictwo bł. Wincentego Lewoniuka i Towarzyszy. Zwykle dotyczy jedności chrześcijan, wierności wierze i rodzin. Nie obiecuje żadnego konkretnego skutku. Kościół uczy, że błogosławieni wstawiają się za nami, ale prośbę zawsze rozpatruje Bóg. Teksty z aprobatą udostępnia sanktuarium w Pratulinie.

Jakie intencje łączy się z męczennikami podlaskimi?

Poniżej podaję prosty przykład modlitwy własnymi słowami. Nie jest to oficjalny tekst: „Boże, który dałeś błogosławionym męczennikom z Pratulina siłę, by zachowali jedność z Twoim Kościołem, przez ich wstawiennictwo umacniaj naszą wiarę i prowadź chrześcijan do jedności. Amen”. Najczęstsze intencje to:

• Jedność chrześcijan: katolików obu obrządków, prawosławnych i protestantów.
• Wierność wierze: w sytuacjach, w których wiara wiąże się z kosztami w pracy lub w rodzinie.
• Rodziny: męczennicy byli mężami i ojcami, więc często prosi się ich o opiekę nad domem.
• Młodzież: ze względu na najmłodszych męczenników, którzy mieli po 19 i 21 lat.
• Podlasie i diecezja siedlecka: wspólnota lokalna, w której kult jest najżywszy.

Nowenna do męczenników podlaskich

Nowenna to dziewięć dni modlitwy w jednej intencji. Do męczenników podlaskich odprawia się ją najczęściej przed styczniowym wspomnieniem, tak by zakończyła się w dniu obchodu albo w rocznicę 24 stycznia. Każdego dnia można odmówić litanię albo krótką modlitwę i rozważyć inny wątek z życia męczenników. Nowenna nie daje gwarancji żadnej łaski. Jest wyrazem wytrwałej prośby.

Co mówi Unitatis redintegratio o modlitwie o jedność?

Dekret Soboru Watykańskiego II o ekumenizmie z 1964 r. nazywa modlitwę o jedność sercem całego dążenia do pojednania chrześcijan. Dlatego modlitwa do unitów z Pratulina bardzo dobrze pasuje do intencji ekumenicznych.

Nawrócenie serca i świętość życia, razem z prywatnymi i publicznymi modlitwami o jedność chrześcijan, należy uważać za duszę całego ruchu ekumenicznego (parafraza). - Sobór Watykański II, dekret Unitatis redintegratio, nr 8, 1964

Kiedy odmawiać litanię do męczenników podlaskich?

Litanię do męczenników podlaskich odmawia się najczęściej w styczniu: w dniu ich wspomnienia, w rocznicę śmierci 24 stycznia i w Tygodniu Modlitw o Jedność Chrześcijan, który trwa od 18 do 25 stycznia. Można ją odmawiać przez cały rok, prywatnie lub we wspólnocie, a zwłaszcza w czasie pielgrzymki do Pratulina.

W jakie dni najczęściej odmawia się litanię?

• Wspomnienie liturgiczne w styczniu: główny dzień kultu. Datę podaje kalendarz KEP.
• 24 stycznia: rocznica obrony świątyni i śmierci trzynastu unitów.
• 6 października: rocznica beatyfikacji z 1996 r.
• Dni pielgrzymek: przy relikwiach w Pratulinie, gdzie litania jest naturalną formą wspólnej modlitwy.
• Spotkania ekumeniczne: modlitwy w intencji jedności Kościoła.
• Modlitwa domowa: na przykład wieczorem w rodzinie, w której ktoś nosi imię jednego z błogosławionych.

Tydzień Modlitw o Jedność Chrześcijan 18-25 stycznia

Tydzień Modlitw o Jedność Chrześcijan trwa co roku od 18 do 25 stycznia. Obejmuje więc rocznicę śmierci męczenników z Pratulina. Kto przez ten tydzień odmawia litanię do męczenników podlaskich, łączy modlitwę o jedność z pamięcią o ludziach, którzy za jedność zapłacili życiem. Program ekumenicznych nabożeństw w danym roku ogłaszają parafie i diecezje.

Jaką litanię odmawia się przy zmarłym?

Przy zmarłym w tradycji katolickiej odmawia się najczęściej Litanię do Wszystkich Świętych oraz modlitwy z obrzędów Kościoła. Odmawia się też różaniec i Koronkę do Miłosierdzia Bożego. Litania do męczenników podlaskich nie jest litanią pogrzebową, choć w modlitwie prywatnej można prosić błogosławionych o wstawiennictwo za zmarłego. Formę czuwania warto omówić z duszpasterzem własnej parafii. Przed pogrzebem wiele osób przystępuje do sakramentu pokuty, dlatego przydaje się formuła spowiedzi świętej.

Czy litanię można odmawiać na siedząco?

Tak. Przy prywatnym odmawianiu litanii postawa ciała nie jest przepisana, więc można siedzieć, stać albo klęczeć. We wspólnocie przyjmuje się miejscowy zwyczaj. Osoby chore, starsze i zmęczone mogą modlić się na siedząco bez obaw. Katechizm podkreśla, że w modlitwie najważniejsza jest obecność serca przy Bogu, do którego mówimy (KKK 2700).

Najważniejsza w modlitwie, ustnej czy myślnej, jest obecność serca przy Tym, do którego się mówi (parafraza). - Katechizm Kościoła Katolickiego, nr 2700, 1992

Czy przy litanii trzeba klęczeć?

Nie. Żaden przepis nie nakazuje klęczenia przy litanii odmawianej prywatnie. W wielu kościołach w Polsce wierni w czasie nabożeństw litanijnych stoją albo klęczą, zależnie od zwyczaju parafii. Wtedy warto dostosować się do wspólnoty, o ile pozwala na to zdrowie.

Jaką postawę wybrać w różnych sytuacjach?

• Modlitwa prywatna w domu: postawa dowolna, także siedząca lub leżąca w czasie choroby.
• Nabożeństwo w kościele: miejscowy zwyczaj, który zwykle podpowiada prowadzący lub zachowanie wiernych.
• Pielgrzymka w drodze: litanię często odmawia się podczas marszu, co jest tradycyjnym zwyczajem pielgrzymów.
• Osoby starsze i chore: siedzenie nie umniejsza wartości modlitwy.
• Modlitwa przy relikwiach: krótkie uklęknięcie na początku i siedzenie podczas wezwań to częsty, rozsądny kompromis.

Sanktuarium w Pratulinie

Sanktuarium w Pratulinie to ośrodek kultu bł. Wincentego Lewoniuka i Towarzyszy w kościele Świętych Apostołów Piotra i Pawła we wsi Pratulin nad Bugiem, w diecezji siedleckiej. Relikwie męczenników przeniesiono tam 18 maja 1990 r. Drugim miejscem szczególnej czci jest kościół św. Nikity Męczennika w pobliskich Kostomłotach, związany z tradycją unicką.

Gdzie leży Pratulin i co tam zobaczyć?

Pratulin to wieś na Podlasiu, nad Bugiem, na terenie diecezji siedleckiej. Dla pielgrzyma najważniejsze są tu:

• kościół Świętych Apostołów Piotra i Pawła z relikwiami męczenników, złożonymi tam w 1990 r.,
• miejsce dawnej świątyni unickiej i cmentarza, przy których doszło do wydarzeń z 24 stycznia 1874 r.,
• nadbużański krajobraz, który pomaga zrozumieć, że była to zwykła wiejska parafia,
• Kostomłoty z kościołem św. Nikity, dobre uzupełnienie trasy dla osób zainteresowanych tradycją wschodnią,
• materiały i modlitewniki dostępne w sanktuarium, w tym zatwierdzone teksty litanii.

Jak przygotować pielgrzymkę do Pratulina?

Zacznij od sprawdzenia aktualnych informacji, bo godzin nabożeństw i terminów odpustów nie podaję tutaj z pamięci. Przygotowanie warto rozłożyć na kilka kroków:

1. Sprawdź na stronie diecezji siedleckiej, kiedy w danym roku odbywają się uroczystości ku czci męczenników.
2. Skontaktuj się z sanktuarium, jeśli jedzie grupa, żeby ustalić Mszę lub nabożeństwo.
3. Przygotuj zatwierdzony tekst litanii w liczbie egzemplarzy odpowiadającej grupie.
4. Przeczytaj przed wyjazdem krótką historię unitów, na przykład tekst Vatican News z 2025 r. o „wierze, która przetrwała”.
5. Zaplanuj w drodze modlitwę w intencji jedności chrześcijan, która jest główną intencją tego miejsca.

W Rogoźnie, przy świętym Wicie, chętnie zestawiam patronów z różnych epok. Kto lubi takie porównania, może sięgnąć też po litanię do świętego Jana Pawła II, papieża, który beatyfikował męczenników z Pratulina.

Najczęściej zadawane pytania

Jak odmawiać litanię loretańską?

Prowadzący wypowiada wezwanie, a pozostali odpowiadają „módl się za nami”. Litania zaczyna się od Kyrie i wezwań do Trójcy Świętej, a kończy trzykrotnym „Baranku Boży” i modlitwą. Tekst bierz z aktualnego modlitewnika, bo papieże dodawali do niej nowe wezwania, także w XXI wieku.

Czy męczennicy podlascy są świętymi?

Nie. Są błogosławionymi, ponieważ Jan Paweł II beatyfikował ich 6 października 1996 r., ale nie zostali kanonizowani. W modlitwach poprawnie mówi się więc „błogosławiony Wincenty Lewoniuk i Towarzysze”. Ewentualną kanonizację ogłosiłaby Stolica Apostolska.

Czym różnią się unici od grekokatolików?

To ta sama tradycja w różnych okresach historii. „Unici” to dawna nazwa katolików obrządku wschodniego, którzy od unii brzeskiej z 1596 r. pozostawali w jedności z papieżem. Dziś ich spadkobiercami są grekokatolicy, którzy zachowują liturgię bizantyjską w pełnej jedności z Kościołem katolickim.

Czym jest męczeństwo według Katechizmu?

Katechizm nazywa męczeństwo najwyższym świadectwem oddanym prawdzie wiary, aż do śmierci (KKK 2473). Męczennik daje świadectwo Chrystusowi, z którym łączy go miłość. Kościół starannie zbiera i przechowuje akta męczenników (KKK 2474), czego przykładem jest dokumentacja procesu z Pratulina.

Co oznacza odpowiedź „módl się za nami” w litanii?

To prośba o wstawiennictwo, a nie modlitwa skierowana do błogosławionego zamiast do Boga. Wierni proszą męczenników, żeby modlili się razem z nimi i za nich. Do Boga zwracają się natomiast odpowiedzi „zmiłuj się nad nami” i „wysłuchaj nas, Panie”.

Czy można odmawiać litanię niezatwierdzoną przez Kościół?

Prywatnie można modlić się własnymi słowami, także w formie wezwań. Do nabożeństw publicznych w kościele używa się jednak tekstów zatwierdzonych przez władzę kościelną, zgodnie z zasadami KPK dotyczącymi publikacji modlitewników (kan. 826 § 3). W razie wątpliwości zapytaj w kancelarii swojej parafii.

Czy św. Wit też był męczennikiem?

Tak. Według tradycji św. Wit zginął ok. 303-304 r. razem z Modestem i Krescencją, w czasie prześladowań za Dioklecjana. Kościół wspomina go 15 czerwca. To ten sam typ świadectwa, choć dzieli go od Pratulina ponad 1500 lat.

Źródła i literatura

1. Katechizm Kościoła Katolickiego, nr 2473-2474 (męczeństwo) i nr 2700 (modlitwa ustna), wyd. polskie, Pallottinum, 1994 (oryg. 1992).
2. Sobór Watykański II, Dekret o ekumenizmie Unitatis redintegratio, 21 listopada 1964, nr 8.
3. Kodeks Prawa Kanonicznego, 1983, kan. 826 § 3.
4. Jan Paweł II, homilia podczas beatyfikacji bł. Wincentego Lewoniuka i 12 Towarzyszy, Rzym, 6 października 1996 (vatican.va).
5. Męczennicy z Pratulina, Wikipedia, wolna encyklopedia (stan: październik 2026)
6. Męczennicy z Pratulina. Dramat wiary i sumienia, Radio Warszawa
7. Wiara, która przetrwała. Uniccy męczennicy dziś, Vatican News, październik 2025
8. B. Błoński, Unici Podlascy. Rozwój kultu Błogosławionych, „Teologiczne Studia Siedleckie”