Spis treści
Litania do błogosławionego Jerzego Popiełuszki - tekst do modlitwy
Litania do błogosławionego Jerzego Popiełuszki to modlitwa wezwań do polskiego kapłana i męczennika. Urodził się 14 września 1947 roku w Okopach, a 19 października 1984 roku zamordowali go funkcjonariusze Służby Bezpieczeństwa. Beatyfikowano go 6 czerwca 2010 roku w Warszawie. Poniżej znajdziesz tekst do prywatnej modlitwy, a dalej modlitwę o łaski, plan nowenny na 10-18 października i najważniejsze fakty z jego życia.
W krążących wydaniach litanie do bł. ks. Jerzego mają różną liczbę wezwań i różnie je formułują. Poniższa wersja jest przeznaczona do modlitwy prywatnej. Ma stałą część otwierającą i zamykającą, wspólną dla litanii w Kościele, a w środku wezwania, z których każde nawiązuje do sprawdzonego faktu z jego życia. Na nabożeństwo w kościele duszpasterz wybiera tekst z aprobatą kościelną.
Wezwania litanii: kapłan, męczennik, obrońca prawdy
Litanię zaczyna się od wezwań do Trójcy Świętej, tak samo jak litanię do świętej Rity i kiedy ją odmawiać czy inne litanie do świętych:
- Kyrie elejson, Chryste elejson, Kyrie elejson.
- Chryste, usłysz nas. Chryste, wysłuchaj nas.
- Ojcze z nieba, Boże - zmiłuj się nad nami.
- Synu, Odkupicielu świata, Boże - zmiłuj się nad nami.
- Duchu Święty, Boże - zmiłuj się nad nami.
- Święta Trójco, Jedyny Boże - zmiłuj się nad nami.
- Święta Maryjo, Królowo Polski - módl się za nami.
Na każde z poniższych wezwań odpowiada się: módl się za nami.
- Błogosławiony Jerzy, kapłanie Chrystusowy,
- Synu ziemi podlaskiej, urodzony w Okopach,
- Kapłanie wyświęcony przez kardynała Stefana Wyszyńskiego,
- Duszpasterzu chorych i pracowników służby zdrowia,
- Kapelanie robotników i ludzi pracy,
- Kapłanie parafii świętego Stanisława Kostki na Żoliborzu,
- Odprawiający Msze za Ojczyznę,
- Głosicielu prawdy,
- Obrońco godności człowieka,
- Nauczycielu przebaczenia,
- Który zło dobrem zwyciężałeś,
- Męczenniku za wiarę,
- Orędowniku Ojczyzny.
Litania kończy się tak:
- Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata - przepuść nam, Panie.
- Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata - wysłuchaj nas, Panie.
- Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata - zmiłuj się nad nami.
- K: Módl się za nami, błogosławiony Jerzy. W: Abyśmy się stali godnymi obietnic Chrystusowych.
- Módlmy się: Boże, Ty dałeś błogosławionemu Jerzemu odwagę głoszenia prawdy i siłę przebaczenia aż do oddania życia. Spraw, abyśmy za jego przykładem zło dobrem zwyciężali. Przez Chrystusa, Pana naszego. Amen.
Skąd pochodzi hasło „Zło dobrem zwyciężaj”?
Hasło „Zło dobrem zwyciężaj” pochodzi z Listu św. Pawła do Rzymian (Rz 12,21). Ks. Jerzy wracał do niego w kazaniach, a dziś słowa te widnieją na jego grobie. W litanii odpowiada mu wezwanie „Który zło dobrem zwyciężałeś”.
„Nie daj się zwyciężyć złu, ale zło dobrem zwyciężaj” - List do Rzymian 12,21, Biblia Tysiąclecia, wyd. V, Pallottinum, 1999
Czy istnieje jeden zatwierdzony tekst litanii?
Nie. Kiedy porównywałam wydania, znalazłam wersje mające od kilkunastu do ponad dwudziestu wezwań. Zanim wybierzesz tekst, sprawdź w nim:
- Imprimatur, czyli zgodę biskupa na druk, zwykle umieszczaną na końcu broszury lub obrazka.
- Wydawcę: tekst z sanktuarium przy kościele św. Stanisława Kostki w Warszawie lub z wydawnictwa diecezjalnego jest pewniejszy niż kopia z forum.
- Tytuł „błogosławiony”: litanie pisane przed 2010 rokiem nazywają go jeszcze „sługą Bożym”.
- Rok wydania: nowsze teksty mogą mieć wezwania dodane po beatyfikacji.
- Przeznaczenie: przy nabożeństwie w kościele o wyborze tekstu decyduje duszpasterz.
Jak brzmi modlitwa za wstawiennictwem bł. ks. Jerzego?
Modlitwa za wstawiennictwem bł. ks. Jerzego to prośba skierowana do Boga przez orędownictwo błogosławionego. Według nauki Kościoła święci w niebie wstawiają się za wiernymi (KKK 956). Mówi o tym także konstytucja Lumen gentium (nr 50) z 1964 roku. Zatwierdzoną modlitwę o łaski rozpowszechnia miejsce kultu na Żoliborzu. Jej tekst znajdziesz na obrazkach wydawanych przy sanktuarium.
W polskim katolicyzmie modlitwy do świętych i błogosławionych mają podobny układ. Rozpoznasz je po kilku elementach:
- Zwracają się do Boga Ojca, nie do błogosławionego jako źródła łaski.
- Wspominają cnotę błogosławionego, u ks. Jerzego najczęściej odwagę prawdy i przebaczenie.
- Wymieniają osobistą intencję.
- Poddają prośbę woli Bożej.
- Kończą się formułą „Przez Chrystusa, Pana naszego. Amen”.
Modlitwa o wyproszenie łask
Modlitwę o wyproszenie łask odmawia się prywatnie, często razem z „Ojcze nasz”, „Zdrowaś Maryjo” i „Chwała Ojcu”. Zatwierdzonego tekstu nie przepisuję z pamięci. Poniżej podaję krótką prośbę według opisanego układu:
- Boże, Ty uczyniłeś błogosławionego Jerzego świadkiem prawdy i przebaczenia.
- Za jego wstawiennictwem proszę Cię o łaskę [tu wypowiedz swoją intencję].
- Jeśli jest zgodna z Twoją wolą, udziel mi jej, a jeśli nie, daj mi siłę przyjąć to, co dla mnie przygotowałeś.
- Przez Chrystusa, Pana naszego. Amen.
Modlitwa nie działa jak umowa, którą Bóg ma wykonać. Kościół zachęca do niej z ufnością, bez obietnicy konkretnego skutku.
Modlitwa za Ojczyznę w duchu ks. Jerzego
Modlitwa za Ojczyznę nawiązuje do Mszy za Ojczyznę, które ks. Jerzy odprawiał od 1982 roku. Polecał wtedy Bogu ludzi pracy, uwięzionych i ich rodziny. W domu można ją odmówić tak:
- Za Polskę, aby żyła w prawdzie i sprawiedliwości.
- Za rządzących, aby służyli dobru wspólnemu.
- Za skłóconych, aby umieli sobie przebaczyć.
- Za ludzi pracy, chorych i bezrobotnych.
- Na zakończenie: „Ojcze nasz” i „Zdrowaś Maryjo”, a potem wezwanie „Błogosławiony Jerzy, módl się za nami”.
Jak zgłosić łaskę otrzymaną za wstawiennictwem błogosławionego?
Najpierw spisz świadectwo. Potem wyślij je do postulacji, czyli zespołu, który prowadzi sprawę kanonizacyjną. Adres postulacji znajdziesz w Kurii Metropolitalnej Warszawskiej lub w sanktuarium na Żoliborzu. Opis powinien zawierać:
- Imię, nazwisko i dane kontaktowe osoby, która składa świadectwo.
- Opis sytuacji i daty: kiedy zaczęła się modlitwa i kiedy nastąpiła zmiana.
- Informację, kto się modlił i jakimi słowami, na przykład litanią albo nowenną.
- Przy sprawach zdrowotnych kopię dokumentacji medycznej sprzed modlitwy i po niej.
- Własnoręczny podpis.
Nowenna do błogosławionego Jerzego Popiełuszki - jak ją odmawiać?
Nowenna do bł. Jerzego Popiełuszki to dziewięciodniowa modlitwa. Według zwyczaju odmawia się ją od 10 do 18 października i kończy w przeddzień wspomnienia 19 października. Nowenna należy do pobożności ludowej, a nie do liturgii. Można więc ją odmawiać w dowolnym okresie roku, na przykład przed pielgrzymką do grobu na Żoliborzu.
Termin nowenny: 10-18 października
Październikowy termin wynika z kalendarza: dziewięć dni kończy się w przeddzień rocznicy śmierci. Najczęściej spotykam trzy sposoby odmawiania:
- Zwyczajowo: 10-18 października, z zakończeniem przed wspomnieniem 19 października.
- Przed rocznicą urodzin: 5-13 września, przed 14 września.
- Przed rocznicą beatyfikacji: 28 maja - 5 czerwca, przed 6 czerwca.
- W dowolnym czasie, w osobistej intencji, przez dziewięć kolejnych dni.
- Jeśli opuścisz jeden dzień, zwykle po prostu dokańcza się nowennę bez zaczynania od nowa. Nie jest to przepis, tylko praktyka.
Jak wygląda jeden dzień nowenny?
Jeden dzień nowenny trwa zwykle 10-15 minut i ma pięć części:
- Znak krzyża i krótkie wypowiedzenie intencji dnia.
- Fragment Pisma Świętego z tabeli poniżej, przeczytany powoli.
- Chwila ciszy i rozważania: jak ten fragment łączy się z życiem ks. Jerzego i z moim życiem.
- Litania do bł. Jerzego albo modlitwa o łaski.
- „Ojcze nasz”, „Zdrowaś Maryjo”, „Chwała Ojcu” i znak krzyża.
Intencje i fragmenty Pisma na dziewięć dni
Poniższy plan to propozycja, a nie tekst urzędowy. Fragmenty pochodzą z Biblii Tysiąclecia.
| Dzień | Intencja | Fragment Pisma |
|---|---|---|
| 1 (10.10) | Ojczyzna | Rz 12,21 |
| 2 (11.10) | Życie w prawdzie | J 8,32 |
| 3 (12.10) | Dar przebaczenia | Mt 6,12 |
| 4 (13.10) | Chorzy i służba zdrowia | Mt 25,36 |
| 5 (14.10) | Ludzie pracy | Mt 5,9 |
| 6 (15.10) | Kapłani i powołania | J 10,11 |
| 7 (16.10) | Rodziny | J 15,13 |
| 8 (17.10) | Prześladowani za wiarę | Mt 5,10 |
| 9 (18.10) | Intencja osobista | J 12,24 |
Przed zakończeniem nowenny albo przed wyjazdem do sanktuarium wiele osób idzie do spowiedzi. Jeśli dawno tego nie robiłeś, przyda się formuła spowiedzi świętej.
Kim był ksiądz Jerzy Popiełuszko?
Ksiądz Jerzy Popiełuszko (1947-1984) był kapłanem archidiecezji warszawskiej. Urodził się 14 września 1947 roku w Okopach koło Suchowoli na Podlasiu. Jako rezydent parafii św. Stanisława Kostki na Żoliborzu odprawiał od 1982 roku Msze za Ojczyznę. 19 października 1984 roku uprowadzili go i zamordowali funkcjonariusze Służby Bezpieczeństwa. Okoliczności zbrodni opisuje Instytut Pamięci Narodowej.
Okopy, seminarium i służba wojskowa
Wychował się w rolniczej rodzinie na Podlasiu. Jego droga do kapłaństwa przebiegała tak:
- 1965: wstępuje do Wyższego Metropolitalnego Seminarium Duchownego w Warszawie.
- 1966-1968: odbywa przymusową służbę wojskową w jednostce dla kleryków w Bartoszycach. Władze PRL wcielały wtedy alumnów do wojska, aby zniechęcić ich do kapłaństwa.
- W wojsku nie rezygnuje z różańca ani z noszenia medalika, za co bywa karany.
- 28 maja 1972: przyjmuje święcenia kapłańskie z rąk kard. Stefana Wyszyńskiego, Prymasa Polski. O nim samym opowiada litania do kardynała Stefana Wyszyńskiego.
- Pierwsze lata kapłaństwa: posługuje jako wikariusz w parafiach archidiecezji warszawskiej, w tym w Ząbkach, Aninie i na Żoliborzu.
- Pod koniec lat 70.: zostaje duszpasterzem środowisk medycznych.
Msze za Ojczyznę na Żoliborzu
Msze za Ojczyznę odprawiano w kościele św. Stanisława Kostki w ostatnią niedzielę miesiąca. Ks. Jerzy przewodniczył im od 1982 roku. Z czasem przyciągały tysiące ludzi z całej Polski. Kluczowe wydarzenia:
- Sierpień 1980: na prośbę strajkujących robotników Huty Warszawa odprawia dla nich Mszę na terenie zakładu. Od tego czasu nazywano go kapelanem NSZZ „Solidarność”.
- Po 13 grudnia 1981 roku pomaga internowanym i ich rodzinom, między innymi organizuje dla nich pomoc materialną.
- Od 1982 roku w kazaniach na Mszach za Ojczyznę mówi o prawdzie, godności człowieka i wolności sumienia, bez wzywania do nienawiści.
- W latach 1982-1984 Służba Bezpieczeństwa go inwigiluje, nęka i prowadzi przeciw niemu postępowanie karne.
Męczeńska śmierć 19 października 1984
Wieczorem 19 października 1984 roku ks. Jerzy wracał samochodem z Bydgoszczy do Warszawy. Pod Toruniem uprowadzili go funkcjonariusze SB z Departamentu IV MSW. Według opracowań IPN zbrodnię wyglądała tak:
- 19 października: uprowadzenie w okolicach Górska. Kierowcy, Waldemarowi Chrostowskiemu, udało się uciec.
- Ks. Jerzy zostaje zamordowany, a jego ciało sprawcy wrzucają do Wisły.
- 30 października: ciało zostaje odnalezione w zalewie koło Włocławka.
- 3 listopada 1984: pogrzeb w Warszawie, przy kościele św. Stanisława Kostki.
- Przełom 1984 i 1985 roku: proces w Toruniu, w którym skazano bezpośrednich sprawców i ich przełożonego.
Szczegóły śledztwa i późniejszych postępowań opisuje Instytut Pamięci Narodowej. Do jego opracowań odsyłam osoby, które szukają dokumentów, a nie relacji z drugiej ręki.
Kiedy jest wspomnienie bł. Jerzego Popiełuszki?
Wspomnienie bł. Jerzego Popiełuszki przypada co roku 19 października, w rocznicę jego męczeńskiej śmierci w 1984 roku. Ten dzień wyznaczono po beatyfikacji 6 czerwca 2010 roku. Najuroczyściej obchodzą go archidiecezja warszawska i diecezja białostocka, z której pochodził. Programu uroczystości szukaj na stronie sanktuarium na Żoliborzu albo w ogłoszeniach diecezji.
Gdzie obchodzi się wspomnienie bł. ks. Jerzego?
Wspomnienie obchodzi się w Polsce, bo zakres kultu błogosławionego wyznacza Stolica Apostolska. Najważniejsze miejsca to:
- Kościół św. Stanisława Kostki na warszawskim Żoliborzu, przy którym jest grób.
- Okopy, gdzie się urodził, i parafia w Suchowoli, w której go ochrzczono.
- Okolice Górska pod Toruniem, gdzie go uprowadzono i gdzie dziś stoi upamiętnienie.
- Włocławek, przy zaporze na Wiśle, gdzie odnaleziono jego ciało.
- Parafie pod jego wezwaniem w różnych diecezjach Polski.
Godzin Mszy i programu obchodów celowo tu nie podaję. Zmieniają się co roku, dlatego sprawdź je przed wyjazdem na oficjalnej stronie danego kościoła.
Czym jest kult publiczny błogosławionego?
Kult publiczny to cześć oddawana w liturgii Kościoła, na przykład we Mszy z formularzem o błogosławionym. Według Kodeksu Prawa Kanonicznego (kan. 1187) publicznie wolno czcić tylko tych sług Bożych, których władza kościelna wpisała do spisu świętych lub błogosławionych. W praktyce wygląda to tak:
- Błogosławionego czci się publicznie tam, gdzie zezwoliła na to Stolica Apostolska, w przypadku ks. Jerzego w Polsce.
- Prywatnie litanię i nowennę może odmawiać każdy, w każdym kraju.
- Kościół pod wezwaniem błogosławionego wymaga zgody Stolicy Apostolskiej.
- O nabożeństwie w parafii decyduje proboszcz, zgodnie z przepisami liturgicznymi.
Dlaczego błogosławiony, a nie święty?
Ks. Jerzy Popiełuszko jest błogosławionym, bo Kościół uznał jego męczeństwo i ogłosił go błogosławionym 6 czerwca 2010 roku w Warszawie. Beatyfikacja pozwala na kult publiczny w zakresie wskazanym przez Stolicę Apostolską (KPK kan. 1187). Kanonizacja, czyli ogłoszenie świętym dla całego Kościoła, to kolejny etap procesu. Zwykle wymaga uznania cudu za wstawiennictwem błogosławionego.
„Męczeństwo jest najwyższym świadectwem oddanym prawdzie wiary; oznacza ono świadectwo aż do śmierci.” - Katechizm Kościoła Katolickiego, nr 2473, Pallottinum, 1994
Beatyfikacja 6 czerwca 2010 w Warszawie
Beatyfikacja odbyła się na placu Piłsudskiego w Warszawie. Wcześniej Stolica Apostolska wydała dekret o męczeństwie. Najważniejsze daty:
- 1997: w archidiecezji warszawskiej rozpoczyna się proces beatyfikacyjny.
- 19 grudnia 2009: papież Benedykt XVI zatwierdza dekret Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych o męczeństwie ks. Jerzego.
- 6 czerwca 2010: Mszy beatyfikacyjnej przewodniczy w imieniu papieża abp Angelo Amato, prefekt Kongregacji.
- W uroczystości uczestniczy matka błogosławionego, Marianna Popiełuszko.
- Przy beatyfikacji męczennika Kościół nie wymaga cudu. Jej podstawą jest uznanie śmierci poniesionej z nienawiści do wiary.
Czym różni się beatyfikacja od kanonizacji?
Beatyfikacja ogłasza, że kandydat jest w niebie, i pozwala czcić go publicznie w określonych miejscach. Kanonizacja rozciąga ten kult na cały Kościół. Katechizm opisuje kanonizację jako uroczyste ogłoszenie, że wierni praktykowali heroicznie cnoty i żyli w wierności łasce Bożej (KKK 828).
| Cecha | Beatyfikacja | Kanonizacja |
|---|---|---|
| Tytuł | Błogosławiony | Święty |
| Zasięg kultu publicznego | Ograniczony, np. kraj lub diecezja | Cały Kościół |
| Cud u męczennika | Niewymagany | Zwykle wymagany |
| Cud u wyznawcy | Jeden | Kolejny, po beatyfikacji |
| Ks. Jerzy Popiełuszko | Tak, 6.06.2010 | Proces trwa |
Na jakim etapie jest proces kanonizacyjny?
Proces kanonizacyjny ks. Jerzego trwa i nie da się przewidzieć jego terminu. Od 2022 roku sprawy kanonizacyjne prowadzi Dykasteria Spraw Kanonizacyjnych, następczyni Kongregacji. Proces przebiega w kilku krokach:
- Postulacja zbiera zgłoszenia łask przypisywanych wstawiennictwu błogosławionego.
- Jeśli zdarzenie może być cudem, diecezja, w której do niego doszło, prowadzi osobne dochodzenie.
- Lekarze i teolodzy przy Dykasterii oceniają zebrany materiał.
- Papież zatwierdza dekret o cudzie i wyznacza termin kanonizacji.
Aktualny stan sprawy podają oficjalne komunikaty Stolicy Apostolskiej i archidiecezji warszawskiej.
Gdzie jest grób księdza Jerzego?
Grób bł. Jerzego Popiełuszki znajduje się przy kościele św. Stanisława Kostki na warszawskim Żoliborzu, gdzie pochowano go 3 listopada 1984 roku. Na płycie widnieje krzyż z kamieni, a obok słowa „Zło dobrem zwyciężaj”. Przy kościele działa muzeum poświęcone błogosławionemu. Do sanktuarium przyjeżdżają pielgrzymi z całej Polski i z zagranicy.
Czy grób można odwiedzić?
Tak. Grób leży na terenie przykościelnym i jest dostępny dla pielgrzymów. Kilka praktycznych wskazówek:
- Godziny otwarcia muzeum i kościoła sprawdź przed wyjazdem na oficjalnej stronie sanktuarium. Nie podaję ich, bo się zmieniają.
- Grupy zorganizowane zwykle uzgadniają wizytę i Mszę wcześniej.
- Przy grobie obowiązuje cisza, zwłaszcza gdy w kościele trwa liturgia.
- Na 19 października przyjeżdża najwięcej osób, dlatego w ciszy łatwiej pomodlić się w inny dzień.
- Zdjęcia przy grobie są możliwe, w kościele podczas Mszy lepiej ich nie robić.
Co zobaczyć przy kościele św. Stanisława Kostki?
Na co dzień opisuję gotyckie kościoły północnej Wielkopolski, ale żoliborskie sanktuarium czyta się podobnie: każdy element przestrzeni coś opowiada. Na Żoliborzu zwróć uwagę na:
- Grób z kamiennym krzyżem w kształcie różańca, ułożonym na płycie.
- Muzeum z pamiątkami po ks. Jerzym, w tym jego sutanną i przedmiotami osobistymi.
- Tablice wotywne i pamiątki z pielgrzymek środowisk pracy, bo ks. Jerzy był kapelanem Solidarności.
- Patrona kościoła, św. Stanisława Kostkę. Więcej o nim mówi litania do świętego Stanisława Kostki, patrona żoliborskiej parafii.
- Upamiętnienie wizyty Jana Pawła II, który modlił się przy grobie w 1987 roku. Postać papieża przybliża litania do świętego Jana Pawła II.
Najczęściej zadawane pytania
Ile lat miał ks. Jerzy Popiełuszko, gdy zginął?
Miał 37 lat. Urodził się 14 września 1947 roku w Okopach, a zginął 19 października 1984 roku. Kapłanem był przez 12 lat, od święceń w 1972 roku.
Kto wyświęcił ks. Jerzego Popiełuszkę?
Święcenia kapłańskie przyjął 28 maja 1972 roku w Warszawie z rąk kard. Stefana Wyszyńskiego, Prymasa Polski. Kard. Wyszyński został beatyfikowany w 2021 roku, więc obaj są dziś błogosławionymi.
Ile trwa odmawianie litanii do bł. ks. Jerzego?
Litanię z modlitwą końcową odmawia się spokojnym tempem w około 5-7 minut. Wspólnie, z podziałem na prowadzącego i odpowiadających, trwa to zwykle kilka minut dłużej. Długość zależy od wydania, bo wersje różnią się liczbą wezwań.
Czym różni się litania od nowenny?
Litania to jedna modlitwa złożona z wezwań i stałej odpowiedzi, którą odmawia się jednorazowo. Nowenna to dziewięć dni modlitwy w jednej intencji. Litania często jest jej częścią. Obie należą do pobożności ludowej, a nie do liturgii.
Czy litanię mogą odmawiać dzieci i cała rodzina?
Tak. Prosty układ wezwań i stała odpowiedź „módl się za nami” sprawiają, że dzieci szybko włączają się w modlitwę. W rodzinie dobrze sprawdza się podział: jedna osoba czyta wezwania, pozostali odpowiadają. Starszym dzieciom można przy tym opowiedzieć, kim był ks. Jerzy i co znaczy przebaczenie.
Czy do błogosławionego można modlić się w każdej sprawie?
Tak. Wiernych zachęca się, by w różnych intencjach prosili o wstawiennictwo świętych i błogosławionych (KKK 956). Ks. Jerzego najczęściej prosi się w sprawach Ojczyzny, prawdy, przebaczenia, chorych i ludzi pracy, ale nie ma tu ograniczeń. Modlitwa jest prośbą, nie gwarancją skutku.
Agnieszka Rybarczyk - pochodzi z północnej Wielkopolski i od lat jeździ po miasteczkach między Obornikami, Wągrowcem a Chodzieżą, fotografując i opisując ceglane kościoły gotyckie.
Aktualizacja: październik 2026
Źródła i literatura
- Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu, Biblia Tysiąclecia, wyd. V, Pallottinum, Poznań 1999: Rz 12,21; J 8,32; Mt 5,9-10; Mt 6,12; Mt 25,36; J 10,11; J 12,24; J 15,13.
- Katechizm Kościoła Katolickiego, Pallottinum, Poznań 1994, nr 828, 956, 2473-2474: vatican.va.
- Kodeks Prawa Kanonicznego, 1983, kan. 1187.
- Sobór Watykański II, Konstytucja dogmatyczna o Kościele Lumen gentium, 1964, nr 50.
- Kongregacja Spraw Kanonizacyjnych, dekret o męczeństwie ks. Jerzego Popiełuszki, 2009: Stolica Apostolska, vatican.va.
- Instytut Pamięci Narodowej, materiały o ks. Jerzym Popiełuszce i zabójstwie z 19 października 1984: ipn.gov.pl.
- Jerzy Popiełuszko, hasło encyklopedyczne: Wikipedia.




