Historia parafii św. Wita w Rogoźnie - od XIII wieku do dziś

Opracowała: · stan na

Spis treści

Jak powstał kościół w Rogoźnie?

Historia parafii św. Wita w Rogoźnie sięga co najmniej XIII wieku: pierwsza wzmianka pochodzi z 1256 roku, więc erekcja parafii nastąpiła wcześniej. Pierwszy kościół był drewniany, a obecna Rogozińska Fara zaczęła powstawać 3 lipca 1526 roku, co przypomina inskrypcja w prezbiterium.

Czy Mieszko I i Dobrawa założyli parafię św. Wita?

Nie ma dokumentu, który pozwalałby stwierdzić, że Mieszko I i Dobrawa założyli parafię św. Wita. Tradycja przytaczana za ks. Józefem Nowackim łączy początki miejscowego ośrodka z grodem oraz fundacją pierwszych władców chrześcijańskiej Polski, lecz pozostaje tradycją, a nie potwierdzonym faktem historycznym.

To rozróżnienie jest ważne. W opowieści o dawnym kościele łatwo zamienić miejscową pamięć w pewnik, tymczasem historia parafii wymaga oddzielenia źródeł archiwalnych od późniejszych interpretacji. Z północnej Wielkopolski znam wiele takich miejsc, gdzie najciekawsza bywa właśnie granica między tradycją a dokumentem.

  • Tradycja o Mieszku I i Dobrawie - łączy początki miejsca z grodem, ale nie stanowi dowodu fundacji parafii.
  • Pierwotna świątynia - według archiwum dawnej strony parafia-wita.pl była kościołem drewnianym.
  • Pierwsza wzmianka z 1256 roku - wskazuje, że parafia funkcjonowała już przed tym rokiem.
  • Katalog Archidiecezji Gnieźnieńskiej - określa dzieje parafii jako sięgające XIII wieku.

Kiedy pojawia się pierwsza pewna wzmianka o parafii?

Pierwsza znana wzmianka o parafii św. Wita pochodzi z 1256 roku, a więc jej początki trzeba umieścić przed tą datą. To najbezpieczniejszy punkt wyjścia dla każdego, kto pyta o wiek rogozińskiej parafii.

Drewniana świątynia nie zachowała się, dlatego jej opis trzeba traktować ostrożnie. Jej miejsce w dziejach pokazuje jednak ciągłość lokalnej wspólnoty: najpierw kościół drewniany, potem murowana fara, a dziś parafia rzymskokatolicka należąca do archidiecezji gnieźnieńskiej.

Gdzie poznać szersze dzieje wczesnego Rogoźna?

Najlepiej zacząć od tła grodu, miasta i kasztelanii, ponieważ sama historia parafii nie wyjaśnia wszystkich procesów średniowiecznej Wielkopolski. Pomocnym uzupełnieniem jest tekst Rogoźno w średniowieczu.

Jedna rzecz pozostaje pewna: fara nie jest zabytkiem wyrwanym z historii miasta. Jej dzieje biegną równolegle z dziejami Rogoźna, jego mieszkańców, władz miejskich i kolejnych pokoleń duchownych.

Jak nazywa się kościół parafialny w Rogoźnie?

Kościół parafialny to świątynia, przy której działa parafia, charakteryzująca się stałą wspólnotą wiernych, określonym terytorium i duszpasterzem wyznaczonym przez Kościół. Kościół św. Wita w Rogoźnie zwyczajowo nosi nazwę Rogozińskiej Fary, czyli głównego kościoła parafialnego miasta.

Co oznacza słowo „fara”?

Fara to tradycyjna nazwa głównego kościoła parafialnego w mieście. Nie oznacza katedry ani kolegiaty, lecz świątynię związaną z miejscową parafią, która w Rogoźnie nosi wezwanie św. Wita.

Nazwa „Rogozińska Fara” pomaga też odróżnić kościół św. Wita od sąsiedniej parafii Ducha Świętego w Rogoźnie, położonej według katalogu GCatholic około 650 metrów dalej. To dwa odrębne ośrodki parafialne w jednym mieście.

  • Kościół św. Wita - jest świątynią parafialną przy ul. Kościelnej 10 w Rogoźnie.
  • Rogozińska Fara - to zwyczajowa nazwa kościoła św. Wita używana w opisach zabytku.
  • Parafia św. Wita - jest wspólnotą wiernych, a nie wyłącznie budynkiem kościoła.
  • Parafia Ducha Świętego - jest drugą parafią rzymskokatolicką działającą w Rogoźnie.

Czym parafia różni się od kościoła?

Parafia to wspólnota wiernych ustanowiona na sposób stały, a kościół to budynek przeznaczony do kultu. W praktyce oba słowa często występują razem, lecz nie są synonimami.

„Parafia jest określoną wspólnotą wiernych, utworzoną na sposób stały w Kościele partykularnym.” - Kodeks Prawa Kanonicznego, kan. 515 § 1, 1983

Kodeks Prawa Kanonicznego wskazuje również, że parafia powinna być co do zasady terytorialna, czyli obejmować wiernych mieszkających na określonym obszarze (KPK, kan. 518). To dlatego pytanie o przynależność parafialną dotyczy zwykle adresu zamieszkania, nie tylko osobistego wyboru świątyni.

Dlaczego Rogozińska Fara jest ważna jako zabytek?

Rogozińska Fara jest późnogotyckim, ceglanym kościołem trójnawowym o układzie pseudobazylikowym i węższym prezbiterium. Jej rozpoznawalne elementy to sklepienia gwiaździste, późniejsze przybudówki oraz wyposażenie gromadzone przez kolejne stulecia.

Szerszy opis bryły, wnętrza i najważniejszych zabytków prowadzi przewodnik po Rogozińskiej Farze. Przy oglądaniu świątyni dobrze najpierw spojrzeć na całość, a dopiero potem szukać detali: prezbiterium, układu cegieł i sklepienia.

Parafia w średniowieczu: prawa miejskie i pierwsi plebani

Parafia św. Wita rozwijała się w Rogoźnie, które otrzymało prawa miejskie 24 kwietnia 1280 roku. W średniowiecznym mieście kościół parafialny był miejscem liturgii i życia wspólnotowego, a najwcześniejszym znanym z miejscowej listy plebanem był ks. Pakosław, wzmiankowany w latach 1326-1340.

Kiedy Rogoźno uzyskało prawa miejskie?

Rogoźno uzyskało prawa miejskie 24 kwietnia 1280 roku. Data ta porządkuje dzieje miasta, ale nie jest datą powstania parafii, ponieważ jej istnienie poświadcza już wzmianka z 1256 roku.

Miasto i parafia wzajemnie się kształtowały. Prawa miejskie tworzyły ramy dla rozwoju Rogoźna, natomiast parafia dawała mieszkańcom trwały punkt odniesienia religijnego i społecznego.

  • Rok 1256 - przynosi pierwszą wzmiankę o parafii św. Wita.
  • 24 kwietnia 1280 roku - oznacza nadanie praw miejskich Rogoźnu.
  • 8 lutego 1296 roku - wiąże Rogoźno z zabójstwem króla Przemysła II.
  • Lata 1326-1340 - obejmują wzmiankowany okres posługi ks. Pakosława.

Datę lokacji miasta i jej znaczenie szerzej omawia artykuł prawa miejskie Rogoźna z 1280 roku. Nie należy jednak mieszać dziejów miasta z udokumentowaną historią konkretnej parafii.

Kim był ks. Pakosław?

Ks. Pakosław jest pierwszym znanym plebanem wymienionym na dawnej liście duchownych parafii św. Wita, związanym z latami 1326-1340. Sam zapis nie pozwala opowiedzieć pełnej biografii duchownego, lecz jest cennym świadectwem ciągłości parafii w XIV wieku.

Lista dawnych plebanów ma lukę dotyczącą XVII i XVIII wieku. Rzetelna opowieść o parafii powinna tę lukę pozostawić widoczną, zamiast uzupełniać ją przypuszczeniami lub przypadkowymi nazwiskami.

Co wydarzyło się w Rogoźnie w 1296 roku?

8 lutego 1296 roku w Rogoźnie zamordowano Przemysła II. To jedno z najważniejszych wydarzeń historii miasta, ale dostępne fakty nie pozwalają łączyć go bezpośrednio z konkretnym wydarzeniem w dziejach parafii św. Wita.

Taka ostrożność nie odbiera historii dramatyzmu. Przeciwnie, pokazuje różnicę między szerokim kontekstem politycznym a tym, co można udokumentować w dziejach lokalnego kościoła.

Budowa murowanej fary od 1526 roku

Murowana fara św. Wita zaczęła powstawać 3 lipca 1526 roku, a datę zachowała inskrypcja na ścianie prezbiterium. Obecny kościół jest późnogotycką budowlą ceglaną, której realizacja trwała co najmniej kilkanaście lat, według opisu zabytku publikowanego przy haśle o kościele.

Kiedy zbudowano obecny kościół św. Wita?

Budowę obecnego kościoła rozpoczęto 3 lipca 1526 roku, lecz nie była to inwestycja ukończona w jednym sezonie. Prace trwały co najmniej kilkanaście lat, dlatego datę z kamienia węgielnego należy rozumieć jako początek budowy, a nie dzień ukończenia całej fary.

To właśnie ta data sprawia, że rok 1526 stał się najważniejszym znakiem rozpoznawczym rogozińskiego kościoła. Inskrypcja w prezbiterium łączy materialny detal budowli z konkretnym momentem w dziejach miasta.

  • 3 lipca 1526 roku - oznacza położenie kamienia węgielnego obecnej świątyni.
  • Marcin Mor - jest wymieniany jako jeden z budowniczych kościoła.
  • Budowniczy z Ostroroga - występuje w źródłach, lecz rozbieżność dotyczy jego imienia.
  • Późny gotyk - określa styl ceglanej, trójnawowej fary.

Kto ufundował Rogozińską Farę?

Za fundatora obecnej fary źródła aktualne podają starostę rogozińskiego Mikołaja Dołęgę Kretkowskiego, wojewodę inowrocławskiego. Dawne archiwum wskazuje inne imię fundatora, Andrzeja, dlatego najuczciwiej mówić o staroście Dołędze Kretkowskim i zaznaczać rozbieżność źródeł.

Możliwy udział królowej Bony jest przedstawiany jako prawdopodobny, nie pewny. Więcej o tym wątku znajduje się w tekście fundatorzy fary: Dołęga Kretkowski i królowa Bona.

Dlaczego źródła różnią się w sprawie budowniczych?

Źródła zgodnie wskazują Marcina Mora oraz osobę z Ostroroga, ale różnią się co do jej imienia: Wikipedia podaje Klemensa, a archiwum dawnej strony Mikołaja. Przy takiej rozbieżności lepiej nie udawać pewności i nie powtarzać jednej wersji jako bezdyskusyjnego faktu.

Rogozińska Fara zachowuje wartość zabytkową niezależnie od tej niejasności. Najpewniejszym punktem chronologii pozostaje data 1526 oraz zachowana forma późnogotyckiej świątyni.

Pożary, odbudowa i XIX wiek: lata 1608-1897

Kościół św. Wita przechodził poważne zmiany po pożarach z 1608 i 1668 roku. Pod koniec XVII wieku odbudowano świątynię, w 1668 roku powstały zakrystia i skarbiec, w 1862 roku dobudowano kruchtę według projektu Fryderyka Augusta Stülera, a neogotycki ołtarz główny pochodzi z 1897 roku.

Jak pożary zmieniły kościół św. Wita?

Pożary z 1608 i 1668 roku wymusiły odbudowę kościoła, prawdopodobnie wspartą fundacją Andrzeja Zebrzydowskiego. Skutkiem tych prac były także zmiany funkcjonalne i wyposażeniowe, w tym tradycyjnie wiązane z końcem XVII wieku elementy chóru muzycznego oraz organów.

Historia pożarów pokazuje, że zabytkowy kościół nie jest nieruchomym obrazem z jednej epoki. To budowla, którą przez stulecia naprawiano, rozbudowywano i ponownie wyposażano.

  • Pożar z 1608 roku - był jednym z dwóch wielkich pożarów wspominanych w lokalnej historii kościoła.
  • Pożar z 1668 roku - poprzedził odbudowę i rozbudowę świątyni.
  • Zakrystia i skarbiec - zostały dobudowane w 1668 roku według katalogu archidiecezji.
  • Odbudowa końca XVII wieku - ukształtowała część późniejszego wyglądu kościoła.

Chronologię i konsekwencje tych zdarzeń rozwija tekst pożary 1608 i 1668. Warto czytać go razem z opisem architektury, bo odbudowa wpłynęła na dzisiejsze wnętrze fary.

Kiedy dobudowano kruchtę przy farze?

Kruchtę dobudowano w 1862 roku według projektu Fryderyka Augusta Stülera. Ten konkretny element pozwala łatwo rozpoznać, że kościół zachował późnogotycki rdzeń, ale nie zatrzymał się architektonicznie w XVI wieku.

Dziewiętnastowieczna ingerencja nie była wyjątkiem. Wiele wielkopolskich świątyń ma średniowieczną konstrukcję i późniejsze dodatki, które dokumentują kolejne etapy troski o budynek.

Z którego roku pochodzi ołtarz główny?

Neogotycki ołtarz główny kościoła św. Wita pochodzi z 1897 roku. Data pochodzi z katalogu Archidiecezji Gnieźnieńskiej i pozwala odróżnić ołtarz od starszych elementów wyposażenia, takich jak gotycka chrzcielnica z pierwszej połowy XV wieku.

W jednej świątyni spotykają się więc różne epoki: gotyk budowli, późniejsze ołtarze oraz wyposażenie z kolejnych stuleci. To dobry powód, by podczas zwiedzania nie oceniać całego wnętrza jedną datą.

Co działo się z parafią św. Wita w XX wieku?

XX wiek przyniósł parafii św. Wita odnowienie obrazu patrona w 1919 roku, wpis kościoła do rejestru zabytków 12 grudnia 1932 roku oraz ciężkie straty wojenne w latach 1939-1945. W 2003 roku ukazała się monografia „Kościół św. Wita w Rogoźnie” pod redakcją ks. Edmunda Ławniczaka.

Kiedy kościół św. Wita wpisano do rejestru zabytków?

Kościół św. Wita wpisano do rejestru zabytków 12 grudnia 1932 roku pod numerem AK-I-11a/104. Wpis potwierdza rangę zabytkową świątyni i jej znaczenie dla dziedzictwa Rogoźna.

Rejestr nie jest jedynie administracyjną metryką. Przypomina, że zmiany przy historycznej budowli wymagają szczególnej odpowiedzialności wobec jej ceglanej struktury, wyposażenia i wielowiekowej historii.

  • Rok 1919 - oznacza odnowienie obrazu św. Wita przy bocznym ołtarzu.
  • 12 grudnia 1932 roku - jest datą wpisu do rejestru zabytków pod numerem AK-I-11a/104.
  • Lata 1939-1945 - przyniosły grabież części wyposażenia przez okupanta niemieckiego.
  • Lata 50. XX wieku - wiążą się z drewnianą dzwonnicą przy kościele.
  • Rok 2003 - przyniósł wydanie monografii pod redakcją ks. Edmunda Ławniczaka.

Co parafia straciła podczas II wojny światowej?

W latach 1939-1945 okupanci wywieźli z kościoła między innymi monstrancję z klasztoru benedyktynów w Lubiniu, szaty liturgiczne, księgi i dzwony. Zniszczono również obraz Matki Bożej Częstochowskiej oraz figury, co odnotowuje opis kościoła św. Wita.

To strata nie tylko materialna. Księgi i wyposażenie liturgiczne przenoszą pamięć o fundatorach, modlitwie oraz codzienności wcześniejszych pokoleń parafian.

Kim był ks. Edmund Ławniczak?

Ks. Edmund Ławniczak był proboszczem parafii św. Wita w latach 1983-2004. Pod jego redakcją Rogozińskie Centrum Kultury wydało w 2003 roku liczącą 103 strony publikację „Kościół św. Wita w Rogoźnie”.

Monografia „Kościół św. Wita w Rogoźnie” dokumentuje historię i wyposażenie świątyni w formie wydawnictwa regionalnego. - Rogozińskie Centrum Kultury, red. Edmund Ławniczak, 2003

Dla osób zainteresowanych detalem architektonicznym i dziejami wyposażenia książka pozostaje jednym z najważniejszych punktów odniesienia. Jej rekord bibliograficzny znajduje się w katalogu Martin-Opitz-Bibliothek.

Kto prowadzi parafię św. Wita w Rogoźnie dziś?

Według katalogu Archidiecezji Gnieźnieńskiej, sprawdzonego w październiku 2026 roku, proboszczem parafii św. Wita jest ks. Jarosław Zimny, pełniący tę funkcję od 2009 roku i będący dziekanem rogozińskim. Wikariuszem jest ks. Marcin Modrzyński, a parafia obejmuje także kaplice w Gościejewie i Tarnowie.

Jakie kaplice należą do parafii św. Wita?

Do parafii należą kaplica św. Maksymiliana M. Kolbego w Gościejewie oraz kaplica Świętej Rodziny w Tarnowie. Obie wymienia aktualny katalog archidiecezjalny, dlatego ich przynależność nie jest jedynie lokalnym zwyczajem nazewniczym.

  • Ks. Jarosław Zimny - jest proboszczem parafii św. Wita od 2009 roku i dziekanem rogozińskim.
  • Ks. Marcin Modrzyński - jest wymieniony w katalogu jako wikariusz parafii.
  • Gościejewo - znajduje się tam kaplica św. Maksymiliana M. Kolbego.
  • Tarnowo - znajduje się tam kaplica Świętej Rodziny.
  • Rok Święty 2025 - kościół św. Wita znalazł się na liście kościołów jubileuszowych.

Czy kościół św. Wita był kościołem jubileuszowym?

Tak, kościół św. Wita w Rogoźnie znajdował się na liście kościołów jubileuszowych Roku Świętego 2025 według katalogu GCatholic. Informacja dotyczy konkretnego roku jubileuszowego i nie oznacza stałego statusu obowiązującego w kolejnych latach.

Przed przyjazdem na Mszę, nabożeństwo albo wydarzenie najlepiej sprawdzić bieżące komunikaty w katalogu Archidiecezji Gnieźnieńskiej lub na profilu „parafiawita”. Rozkład Mszy i program wydarzeń mogą się zmienić.

Gdzie znaleźć aktualne informacje parafialne?

Aktualne dane o parafii publikuje podstrona w katalogu Archidiecezji Gnieźnieńskiej. Według stanu z października 2026 roku parafia nie prowadzi osobnej strony internetowej, a dawna domena parafia-wita.pl działała mniej więcej do 2023 roku.

Ten serwis pozostaje niezależnym przewodnikiem. Nie publikuje danych kancelarii, intencji ani informacji o ofiarach, ponieważ takie sprawy najlepiej ustalać bezpośrednio z właściwą parafią.

Do jakiej archidiecezji należy parafia św. Wita?

Parafia św. Wita w Rogoźnie należy do Archidiecezji Gnieźnieńskiej, rejonu wągrowieckiego i dekanatu rogozińskiego. Ten aktualny podział wskazuje katalog kurii, a adres parafii to ul. Kościelna 10, 64-610 Rogoźno w powiecie obornickim.

W jakim dekanacie leży Rogoźno?

Parafia św. Wita leży w dekanacie rogozińskim, który należy do rejonu wągrowieckiego Archidiecezji Gnieźnieńskiej. Informacja dotyczy współczesnej organizacji kościelnej, nie opisuje automatycznie dawnych granic diecezjalnych miasta.

  • Archidiecezja Gnieźnieńska - jest jednostką kościelną, do której należy parafia św. Wita.
  • Rejon wągrowiecki - obejmuje parafię w aktualnym podziale archidiecezjalnym.
  • Dekanat rogoziński - jest bezpośrednią strukturą skupiającą parafie tego obszaru.
  • Rogoźno - jest miastem w powiecie obornickim, gdzie znajduje się fara św. Wita.

Która diecezja w Polsce jest najstarsza?

Za najstarsze biskupstwo na ziemiach polskich uznaje się biskupstwo poznańskie z 968 roku, natomiast pierwszą metropolię utworzono w Gnieźnie w 1000 roku podczas zjazdu gnieźnieńskiego. To dwa różne fakty, które często bywają mylone.

Związek Rogoźna z archidiecezją gnieźnieńską dobrze wpisuje farę w szeroki kontekst chrześcijaństwa na ziemiach polskich. Nie ma jednak podstaw, by bez źródeł przypisywać miastu konkretne dawne granice diecezjalne.

Dlaczego dekanat jest ważny dla parafii?

Dekanat łączy sąsiadujące parafie w strukturze diecezjalnej i ułatwia organizację duszpasterstwa oraz współpracę duchownych. Dla czytelnika przewodnika jest przede wszystkim praktyczną wskazówką, gdzie szukać aktualnej, oficjalnej informacji o parafii.

Historia budowli, struktura kościelna i życie wspólnoty tworzą razem pełniejszy obraz fary. Sam zabytek bez parafii byłby tylko ceglanym obiektem, a parafia bez miejsca pamięci traciłaby ważną część swojej opowieści.

Oś czasu parafii św. Wita w jednej tabeli

Oś czasu parafii św. Wita porządkuje najpewniejsze daty od pierwszej wzmianki z 1256 roku po aktualny stan duszpasterstwa z października 2026 roku. Zestawienie oddziela wydarzenia dobrze udokumentowane od tradycji i nie zastępuje szczegółowych opracowań historycznych.

Jak czytać daty z historii Rogozińskiej Fary?

Najpierw należy odróżnić datę wzmianki od daty powstania, a datę rozpoczęcia budowy od daty ukończenia świątyni. W przypadku Rogoźna szczególnie ważne są trzy punkty: 1256, 1526 i 1932.

Data Wydarzenie Znaczenie dla parafii lub kościoła
1256 Pierwsza wzmianka o parafii Parafia św. Wita istniała już przed tą datą.
24 kwietnia 1280 Prawa miejskie Rogoźna Miasto otrzymało formalne ramy rozwoju.
1326-1340 Ks. Pakosław Pierwszy znany pleban na dawnej liście parafialnej.
3 lipca 1526 Kamień węgielny obecnej fary Początek budowy murowanego kościoła późnogotyckiego.
1668 Zakrystia i skarbiec Rozbudowa kościoła po okresie pożarów.
1862 Kruchta Stülera Dziewiętnastowieczny etap przekształceń świątyni.
1897 Ołtarz główny Powstanie obecnego neogotyckiego ołtarza głównego.
12 grudnia 1932 Wpis do rejestru zabytków Numer wpisu: AK-I-11a/104.
2003 Monografia kościoła Publikacja pod redakcją ks. Edmunda Ławniczaka.

Jakie daty najlepiej zapamiętać przed zwiedzaniem?

Najlepiej zapamiętać 1256 jako pierwszą wzmiankę o parafii, 3 lipca 1526 jako datę kamienia węgielnego oraz 12 grudnia 1932 jako dzień wpisu do rejestru zabytków. Te trzy daty prowadzą od średniowiecznej wspólnoty do ochrony współczesnego zabytku.

  • 1256 - wskazuje najstarszą znaną wzmiankę o parafii św. Wita.
  • 1526 - oznacza początek budowy obecnej murowanej fary.
  • 1668 - przypomina o zakrystii i skarbcu związanych z rozbudową kościoła.
  • 1897 - pozwala datować neogotycki ołtarz główny.
  • 1932 - potwierdza formalną ochronę zabytku w rejestrze.

Najczęściej zadawane pytania

Ile lat ma parafia św. Wita w Rogoźnie?

Parafia była wzmiankowana w 1256 roku i istniała już wcześniej. W 2026 roku oznacza to ponad 770 lat udokumentowanej historii, choć dokładny rok jej erekcji nie jest podany w dostępnych źródłach.

Gdzie sprawdzić, do jakiej parafii się należy?

Przynależność wynika zwykle z miejsca zamieszkania, ponieważ parafie są co do zasady terytorialne zgodnie z KPK, kan. 518. Granice najlepiej sprawdzić w katalogu właściwej diecezji albo ustalić bezpośrednio w kancelarii najbliższej parafii.

Czy parafia św. Wita ma własną stronę internetową?

Według katalogu Archidiecezji Gnieźnieńskiej, stan z października 2026 roku, parafia nie prowadzi osobnej strony www. Aktualne dane są dostępne na jej podstronie w katalogu archidiecezjalnym, a katalog wskazuje również profil „parafiawita” na Facebooku.

Kiedy przypada święto patronalne św. Wita?

Święto patronalne św. Wita przypada 15 czerwca. Dawne materiały parafialne wymieniały także odpust Matki Bożej Różańcowej 7 października, lecz szczegółowy program konkretnego roku należy sprawdzić w aktualnych komunikatach parafii.

Dlaczego parafia ma wezwanie św. Wita?

Dawna strona parafialna łączyła wezwanie św. Wita z Czechami i Dobrawą, ale przedstawiała to jako przypuszczenie. Nie należy więc traktować tej opowieści jako potwierdzonego źródłowo wyjaśnienia patronatu.

Gdzie znajduje się kościół św. Wita w Rogoźnie?

Kościół św. Wita znajduje się przy ul. Kościelnej 10, 64-610 Rogoźno, w powiecie obornickim. To parafia Archidiecezji Gnieźnieńskiej, należąca do dekanatu rogozińskiego.

Agnieszka Rybarczyk - pochodzi z północnej Wielkopolski i od lat opisuje ceglane kościoły gotyckie w miasteczkach między Obornikami, Wągrowcem a Chodzieżą.

Aktualizacja: październik 2026

Źródła i literatura

Na jakich źródłach opiera się historia parafii?

Zestawienie opiera się na aktualnym katalogu archidiecezjalnym, publikacjach o zabytku, Kodeksie Prawa Kanonicznego oraz materiałach bibliograficznych dotyczących Rogoźna. Informacje archiwalne wykorzystano wyłącznie z wyraźnym kontekstem ich czasu.

  1. Archidiecezja Gnieźnieńska - katalog parafii: Rogoźno pw. św. Wita, dostęp październik 2026.
  2. Kościół św. Wita w Rogoźnie, opis zabytku i bibliografia, dostęp październik 2026.
  3. Rogoźno, hasło dotyczące dziejów miasta, dostęp październik 2026.
  4. GCatholic - Church of Saint Vitus, Rogoźno, dostęp październik 2026.
  5. „Kościół św. Wita w Rogoźnie”, red. Edmund Ławniczak, Rogozińskie Centrum Kultury, 2003.

Fot. Krzysztof Golik, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Agnieszka Rybarczyk
Agnieszka Rybarczyk

Agnieszka Rybarczyk pochodzi z północnej Wielkopolski i od lat jeździ po miasteczkach między Obornikami, Wągrowcem a Chodzieżą, fotografując i opisując ceglane kościoły gotyckie. Rogozińska fara jest dla niej najciekawszym z nich: z kamieniem węgielnym z 1526 roku, dwiema basztami schodowymi i sklepieniami prawie każdego rodzaju. Nie jest historyczką sztuki, przewodniczką z uprawnieniami ani osobą duchowną, nie pracuje też dla parafii. Pisze z publicznie dostępnych źródeł: katalogu parafii Archidiecezji Gnieźnieńskiej, artykułów encyklopedycznych, dawnej strony parafii zachowanej w Internet Archive i opisów zdjęć w Wikimedia Commons. Gdy źródła się różnią, jak przy imieniu fundatora fary, podaje obie wersje. Każdą poprawkę odnotowuje z datą.

Articles: 127