Gotyk ceglany w Wielkopolsce - najciekawsze kościoły regionu

Opracowała: Agnieszka Rybarczyk · stan na 10.11.2026

Spis treści

Czym jest gotyk ceglany?

Gotyk ceglany to odmiana architektury gotyckiej, w której podstawowym materiałem konstrukcyjnym i dekoracyjnym jest cegła, a nie ciosany kamień. W Wielkopolsce jego późną, dobrze czytelną realizacją pozostaje Kościół św. Wita w Rogoźnie, zwany Rogozińską Farą: kamień węgielny obecnej świątyni położono tam 3 lipca 1526 roku.

Skąd pochodzi nazwa gotyk?

Nazwa „gotyk” nie wywodzi się od rzeczywistych budowniczych kościołów. Twórcy włoskiego renesansu, w tym Giorgio Vasari, używali jej początkowo jako określenia krytycznego dla sztuki średniowiecznej, przeciwstawianej wzorom antycznym. Z czasem termin stracił pejoratywny sens i stał się nazwą epoki oraz stylu.

Nie należy więc szukać w nazwie dowodu, że Goci tworzyli ceglane fary na ziemiach polskich. To późniejsza etykieta historii sztuki, przydatna do opisu architektury opartej na ostrołuku, żebrach sklepiennych i pionowych proporcjach.

• Giorgio Vasari - jego renesansowy język wartościowania wpłynął na utrwalenie nazwy „gotyk”.
• Gotyk - dziś oznacza styl średniowieczny, a nie nazwę konkretnej grupy budowniczych.
• Gotyk ceglany - opisuje przede wszystkim materiał i sposób kształtowania elewacji.
• Gotyk kamienny - korzysta z tych samych zasad konstrukcyjnych, lecz inaczej buduje detal.

Kiedy był styl gotycki?

Styl gotycki narodził się we Francji około połowy XII wieku, a na ziemiach polskich rozwijał się od XIII do XVI wieku. W wielu miastach Wielkopolski późny gotyk trwał jeszcze w pierwszej połowie XVI stulecia, gdy na innych dworach upowszechniały się już formy renesansowe.

To właśnie dlatego data 1526 przy Rogozińskiej Farze nie jest pomyłką. Późnogotycka ceglana fara mogła powstać w czasie, gdy na Wawelu widoczne były już wzorce renesansowe. Style nie zmieniały się jednego dnia, zwłaszcza poza najważniejszymi ośrodkami politycznymi.

• XII wiek - to czas początków gotyku we Francji.
• XIII wiek - wtedy gotyk staje się ważnym stylem architektury na ziemiach polskich.
• XV wiek - przynosi rozwój miejskich far, kolegiat i wielkich budowli ceglanych.
• Pierwsza połowa XVI wieku - nadal powstają budowle późnogotyckie, między innymi fara w Rogoźnie.

Hasła „gotyk”, „sklepienie” i „wątek” porządkują styl przez konstrukcję, materiał oraz sposób wiązania muru, a nie przez jedną dekorację. - Słownik terminologiczny sztuk pięknych, PWN, 1996

Jakie są 3 cechy stylu gotyckiego?

Trzy cechy stylu gotyckiego to ostrołuk, sklepienie żebrowe oraz przypory odciążające ściany. Ten układ pozwalał budować wyższe wnętrza i większe okna niż w architekturze romańskiej, a w gotyku ceglanym dawał dodatkowo wyrazisty rytm muru.

Jak rozpoznać ostrołuk i sklepienie żebrowe?

Najpierw spójrz na górną część okna lub arkady: ostrołuk kończy się wyraźnym punktem, a nie półkolem. Potem popatrz ponad głowę - żebra sklepienia rysują konstrukcyjny układ na suficie, prowadząc wzrok ku górze.

W Rogoźnie sklepienia gwiaździste znajdują się w nawie głównej i prezbiterium, a krzyżowe w nawach bocznych. To konkretny przykład, jak jeden kościół może pokazać kilka odmian gotyckiego myślenia o przestrzeni.

• Ostrołuk - ma spiczaste zwieńczenie i pojawia się w oknach, portalach oraz arkadach.
• Sklepienie żebrowe - opiera ciężar na żebrach, które tworzą widoczny rysunek konstrukcji.
• Przypory - wzmacniają ściany od zewnątrz i przejmują część sił sklepienia.
• Wertykalizm - kieruje wzrok ku górze przez wysokie proporcje ścian, okien i wież.

Czym gotyk ceglany różni się od kamiennego?

Gotyk ceglany różni się od kamiennego przede wszystkim sposobem wykonania detalu: cegła lepiej tworzy rytm, blendy, fryzy i profilowane kształtki, natomiast kamień łatwiej poddaje się głębokiej rzeźbie. Konstrukcja obu odmian pozostaje podobna.

W praktyce zwiedzania warto zacząć od bryły, a dopiero potem przejść do wyposażenia. Mur mówi o średniowiecznej konstrukcji, podczas gdy ołtarze, obrazy czy krucyfiksy często pochodzą z późniejszych epok. Przy wnętrzu fary pomocny jest tekst o łuku tęczowym i belce tęczowej.

Element	Gotyk ceglany	Gotyk kamienny
Materiał dominujący	Cegła formowana i wypalana, często z użyciem kształtek.	Kamień ciosany lub łamany, zależnie od lokalnego surowca.
Detal elewacji	Blendy, fryzy, układ cegieł i kontrast wypalonych barw.	Portale, maswerki oraz rzeźbione elementy kamienne.
Konstrukcja	Ostrołuki, żebra i przypory wykonane w logice muru ceglanego.	Ostrołuki, żebra i przypory wykonywane z kamienia.
Wrażenie wizualne	Rytm poziomych warstw oraz piony lizen i przypór.	Silniejszy modelunek rzeźbiarski i światłocień detalu.

Cegła, wątek i detal: jak pracowali wielkopolscy budowniczowie?

Warsztat gotyku ceglanego opierał się na dużej, ręcznie formowanej cegle, zaprawie oraz dokładnym wiązaniu kolejnych warstw muru. Najważniejszy dla obserwatora jest układ cegieł: pozwala odczytać rytm elewacji nawet wtedy, gdy część ściany pokrywa tynk.

Co oznacza polski układ cegieł?

Polski układ cegieł to sposób wiązania muru, w którym w jednej warstwie pojawiają się naprzemiennie główki i wozówki cegieł. Główka pokazuje krótszy bok, a wozówka dłuższy bok, dzięki czemu mur zyskuje charakterystyczny rytm i stabilność.

Według dawnego opisu parafia-wita.pl z października 2019 roku mur Rogozińskiej Fary wykonano w większości w tym układzie. Na miejscu najlepiej oglądać odsłonięte partie cegły z kilku kroków, nie z odległości całej ulicy. Różnicę między główką a wozówką łatwiej wtedy zauważyć.

• Główka cegły - pokazuje krótszą płaszczyznę widoczną na licu muru.
• Wozówka cegły - pokazuje dłuższą płaszczyznę widoczną na licu muru.
• Warstwa muru - układa cegły poziomo, tworząc czytelne pasy konstrukcyjne.
• Zaprawa - wypełnia spoiny i współtworzy rysunek elewacji.
• Wątek polski - najlepiej rozpoznawać na odsłoniętych, nieotynkowanych fragmentach ściany.

Temat można rozszerzyć w artykule polski układ cegieł, poświęconym samemu sposobowi murowania.

Jakie ornamenty tworzy cegła gotycka?

Cegła gotycka tworzy ornament przez układ, wysunięcie i profilowanie elementów, a nie wyłącznie przez osobną rzeźbę. Najczęściej zobaczysz blendy, fryzy, profilowane kształtki oraz ciemniejsze cegły zendrówki, które mogą tworzyć wzory na elewacji.

Nie trzeba znać wszystkich terminów konserwatorskich, aby patrzeć uważnie. Dobry sposób to znaleźć powtarzalny motyw, policzyć jego rytm na fragmencie ściany i sprawdzić, czy podobny układ wraca przy oknach albo szczytach.

• Blenda - to płytka, ślepa wnęka na elewacji, która porządkuje jej podziały.
• Fryz - to poziomy pas dekoracyjny biegnący pod gzymsem lub przy szczycie.
• Kształtka - to cegła o specjalnym profilu, używana przy łukach i obramieniach.
• Zendrówka - to mocniej wypalona, ciemniejsza cegła używana dla kontrastu.
• Szczyt schodkowy - wykorzystuje kolejne stopnie muru do budowania pionowego rytmu bryły.

Jakie są 3 gotyckie budowle w Polsce?

Trzy często przywoływane przykłady gotyku w Polsce to Zamek w Malborku, Bazylika Mariacka w Gdańsku i Kościół Mariacki w Krakowie. Nie jest to ranking, lecz prosty zestaw pokazujący, że styl obejmował warowne zamki, wielkie świątynie miejskie i kościoły o odmiennych materiałach.

Dlaczego Zamek w Malborku jest symbolem gotyku ceglanego?

Zamek w Malborku pokazuje skalę, jaką osiągał gotyk ceglany w architekturze krzyżackiej. Jego czerwone mury, liczne skrzydła i obwarowania uczą, że cegła nie była materiałem prowizorycznym, lecz nośnikiem monumentalnej formy.

• Zamek w Malborku - reprezentuje świecką i obronną architekturę gotyku ceglanego.
• Bazylika Mariacka w Gdańsku - pokazuje skalę późnośredniowiecznej świątyni miejskiej nad Bałtykiem.
• Kościół Mariacki w Krakowie - przypomina, że gotyk rozwijał się także w ośrodkach o silniejszej tradycji kamiennej.
• Fary miejskie - łączyły funkcję religijną z reprezentacyjną rolą w życiu miasta.

Jak porównywać wielkie zabytki z lokalną farą?

Porównuj funkcję i rozwiązanie architektoniczne, a nie tylko rozmiar. Zamek w Malborku służył innym celom niż Rogozińska Fara, ale oba obiekty pokazują, jak cegła kształtowała bryłę, podziały ścian oraz odczucie masy budowli.

Wielkopolskie kościoły są zwykle mniejsze od najbardziej znanych budowli Pomorza. Dzięki temu łatwiej dostrzec konstrukcję z poziomu ulicy i wnętrza, bez potrzeby oglądania całego zespołu obronnego.

• Skala - nie przesądza o wartości zabytku, ponieważ lokalna fara może zachować wyraźniejsze detale.
• Funkcja - odróżnia kościół parafialny od zamku, katedry czy wielkiej bazyliki.
• Materiał - pozwala szukać podobieństw między obiektami z różnych regionów.
• Chronologia - pomaga zauważyć, że późny gotyk trwał równolegle z renesansem.

Kościoły gotyckie w Wielkopolsce: gdzie zacząć oglądanie?

Kościoły gotyckie w Wielkopolsce warto poznawać przez porównanie funkcji: Katedra w Gnieźnie i Katedra poznańska reprezentują główne ośrodki kościelne, natomiast Kolegiata w Środzie Wielkopolskiej, Kolegiata w Szamotułach, Katedra św. Mikołaja w Kaliszu oraz Rogozińska Fara pokazują miejskie odmiany tradycji gotyckiej.

Co oglądać w Gnieźnie i Poznaniu?

W Gnieźnie i Poznaniu trzeba rozdzielić średniowieczny rdzeń od późniejszych przekształceń. Katedra w Gnieźnie, Katedra poznańska, kościół Najświętszej Maryi Panny in Summo w Poznaniu oraz Kościół Bożego Ciała w Poznaniu tworzą dobry punkt odniesienia dla skali i miejskiej funkcji świątyń.

Nie podaję godzin wejścia ani zasad zwiedzania, ponieważ ulegają zmianie. Przed podróżą sprawdź oficjalny komunikat właściwej parafii, katedry albo diecezji, zwłaszcza w niedziele i podczas uroczystości liturgicznych.

• Katedra w Gnieźnie - pozwala obserwować rangę najważniejszego ośrodka kościelnego regionu.
• Katedra poznańska - wymaga oglądania z uwzględnieniem wielowiekowych przekształceń.
• Kościół NMP in Summo - przypomina o znaczeniu Ostrowa Tumskiego dla historii Poznania.
• Kościół Bożego Ciała w Poznaniu - stanowi ważny punkt na mapie późnośredniowiecznej architektury miasta.

Jak zestawić Środę Wielkopolską, Szamotuły, Kalisz i Rogoźno?

Środę Wielkopolską, Szamotuły, Kalisz i Rogoźno najlepiej zestawić jako miasta, w których kościół wyznaczał historyczny środek wspólnoty. Kolegiata w Środzie Wielkopolskiej, Kolegiata w Szamotułach, Katedra św. Mikołaja w Kaliszu i Kościół św. Wita w Rogoźnie nie są kopiami jednego wzoru.

Miejscowość	Obiekt	Typ	Na co patrzeć
Gniezno	Katedra w Gnieźnie	Katedra	Na skalę świątyni i warstwy jej wielowiekowej historii.
Poznań	Katedra poznańska	Katedra	Na relację średniowiecznego dziedzictwa z późniejszymi przebudowami.
Środa Wielkopolska	Kolegiata w Środzie Wielkopolskiej	Kolegiata	Na miejską funkcję kościoła i jego bryłę.
Szamotuły	Kolegiata w Szamotułach	Kolegiata	Na proporcje korpusu oraz detal murów.
Kalisz	Katedra św. Mikołaja w Kaliszu	Katedra	Na rolę świątyni w starszym ośrodku miejskim.
Rogoźno	Kościół św. Wita	Fara miejska	Na późnogotycką cegłę, sklepienia i schodowe baszty.

• Kolegiata w Środzie Wielkopolskiej - jest punktem odniesienia dla średniowiecznej architektury miejskiej.
• Kolegiata w Szamotułach - pokazuje, jak ważne były kościoły w lokalnych centrach Wielkopolski.
• Katedra św. Mikołaja w Kaliszu - prowadzi do innego, starszego ośrodka regionu.
• Rogozińska Fara - pozwala zobaczyć późny gotyk w mieście powiatu obornickiego.

Rejestr zabytków ma znaczenie nie tylko formalne: pomaga rozpoznać obiekt chroniony i oddzielić informacje źródłowe od swobodnych opowieści turystycznych. - Narodowy Instytut Dziedzictwa, rejestr zabytków nieruchomych, 2026

Jak fara w Rogoźnie wpisuje się w wielkopolski gotyk?

Kościół św. Wita w Rogoźnie, czyli Rogozińska Fara przy ul. Kościelnej 10, jest późnogotycką, ceglaną, częściowo tynkowaną świątynią trzynawową typu pseudobazylikowego z węższym prezbiterium. Wpisano ją do rejestru zabytków 12 grudnia 1932 roku pod numerem AK-I-11a/104.

Kiedy położono kamień węgielny Rogozińskiej Fary?

Kamień węgielny obecnego kościoła położono 3 lipca 1526 roku, co potwierdza inskrypcja na ścianie prezbiterium. Budowa trwała co najmniej kilkanaście lat, dlatego świątynię należy czytać jako dzieło późnego gotyku, a nie jako jednorazową realizację.

Źródła wskazują Marcina Mora jako jednego z budowniczych. Przy drugim imieniu pojawiają się rozbieżności w dawnych przekazach, dlatego bezpieczniej nie budować na nich opowieści o autorstwie całej bryły. Pewniejszy jest sam materialny ślad daty 1526.

• 3 lipca 1526 roku - to data kamienia węgielnego zapisana na ścianie prezbiterium.
• Marcin Mor - jest wymieniany w źródłach jako budowniczy związany z powstaniem kościoła.
• Prez biterium - jest węższe od korpusu nawowego i stanowi ważny element planu świątyni.
• Pseudobazylika - to układ, w którym nawa główna przewyższa boczne, lecz nie tworzy pełnego rzędu okien ponad nimi.

Co wyróżnia sklepienia, baszty i mur fary?

Fara w Rogoźnie wyróżnia się gwiaździstymi sklepieniami w nawie głównej i prezbiterium, krzyżowymi sklepieniami w nawach bocznych oraz dwiema basztami ze schodami na poddasze. Według dawnego opisu parafii z 2019 roku mur jest w większości wykonany w polskim układzie cegieł.

To dobry kościół do powolnego oglądania. Z zewnątrz zwróć uwagę na cegłę i proporcje bryły. W środku zacznij od sklepień, później przyjrzyj się wyposażeniu: neogotyckiemu ołtarzowi głównemu z 1897 roku, gotyckiej mosiężnej chrzcielnicy z pierwszej połowy XV wieku oraz barokowemu obrazowi św. Wita z drugiej ćwierci XVIII wieku.

• Sklepienie gwiaździste - tworzy układ żeber przypominający wielopromienną gwiazdę.
• Sklepienie krzyżowe - opiera się na przecinających się żebrach w prostszym układzie.
• Dwie baszty schodowe - prowadzą na poddasze i stanowią rzadki element bryły kościoła.
• Chrzcielnica z XV wieku - świadczy o starszych warstwach wyposażenia obecnych w późniejszej świątyni.
• Ołtarz główny z 1897 roku - przypomina, że wnętrze rozwijało się również po średniowieczu.

Osobny opis rozwija temat dwóch baszt schodowych fary, a przewodnik co warto zobaczyć w środku fary porządkuje najważniejsze elementy wyposażenia.

Gotyk a renesans w XVI-wiecznej Wielkopolsce: czy te style się wykluczały?

Nie, gotyk i renesans nie wykluczały się w XVI-wiecznej Wielkopolsce, ponieważ nowe formy rozpowszechniały się nierównomiernie. Gdy w 1526 roku rozpoczynano budowę obecnej fary w Rogoźnie, na Wawelu istniała już renesansowa Kaplica Zygmuntowska, a lokalne warsztaty nadal budowały po gotycku.

Czym gotyk różni się od renesansu?

Gotyk różni się od renesansu przede wszystkim językiem form: gotyk akcentuje ostrołuk, żebra i pion, a renesans sięga po półkoliste arkady, kopułę, symetrię oraz wzory antyczne. W realnym zabytku oba style mogą jednak występować w kolejnych warstwach jego historii.

• Ostrołuk - jest jednym z najbardziej czytelnych znaków gotyckiego sposobu kształtowania otworów.
• Żebro sklepienne - buduje konstrukcję i dekorację gotyckiego wnętrza jednocześnie.
• Półkole - częściej kojarzy się z architekturą renesansową i jej odwołaniem do antyku.
• Symetria - w renesansie zyskuje szczególną rangę kompozycyjną.

Dlaczego Rogozińska Fara ma późniejsze warstwy stylowe?

Rogozińska Fara ma późniejsze warstwy stylowe, ponieważ kościół żyje przez stulecia: jest naprawiany, rozbudowywany i wyposażany przez kolejne pokolenia. Zakrystię i skarbiec dobudowano w 1668 roku, kruchtę według projektu Fryderyka Augusta Stülera w 1862 roku, a ołtarz główny powstał w 1897 roku.

To nie osłabia wartości gotyckiego korpusu. Przeciwnie, pozwala czytać świątynię jak zapis historii miejsca - od ceglanego późnego gotyku po barok, XIX wiek i późniejsze działania konserwatorskie.

• 1668 rok - wiąże się z dobudową zakrystii i skarbca.
• 1862 rok - oznacza powstanie kruchty według projektu Fryderyka Augusta Stülera.
• 1897 rok - to data neogotyckiego ołtarza głównego.
• Warstwy historyczne - pomagają oddzielić średniowieczną konstrukcję od późniejszego wyposażenia.

Mit: gotyk ceglany jest tylko „uboższą” wersją gotyku kamiennego

Mit, że gotyk ceglany jest uboższą wersją gotyku kamiennego, jest nieprawdziwy. Cegła ogranicza niektóre formy rzeźbiarskie, ale tworzy własny język: rytm wątku, kontrast barwy, dekorację blendami i precyzyjne układy szczytów, widoczne od północnych Niemiec po Wielkopolskę.

Dlaczego cegła nie oznacza prostszej architektury?

Cegła nie oznacza prostszej architektury, ponieważ wymagała planowania wymiarów, wiązania warstw oraz wykonania specjalnych kształtek. W gotyckim murze dekoracja wynika z konstrukcji, a powtarzalność elementów tworzy porządek równie zamierzony jak kamienny portal.

• Rytm muru - tworzy dekorację przez powtarzalność cegieł i spoin.
• Blendy - wzbogacają ścianę bez konieczności przebijania jej kolejnym oknem.
• Kształtki - pozwalają budować łuki i profile o dokładnym rysunku.
• Kolor wypału - może różnicować wzory na ceglanej elewacji.

Jak oglądać ceglaną farę bez szukania „braku kamienia”?

Najpierw oglądaj konstrukcję i powtarzalność, a nie to, czego rzekomo brakuje. Przy Rogozińskiej Farze warto przejść od muru przez przypory i okna do sklepień, a następnie sprawdzić, które elementy wnętrza pochodzą z późniejszych epok.

• Pierwszy krok - obejdź kościół i odszukaj odsłonięte fragmenty muru.
• Drugi krok - porównaj kształt okien z prostszymi otworami w późniejszych dobudówkach.
• Trzeci krok - wejdź do środka i spójrz najpierw na układ żeber sklepiennych.
• Czwarty krok - dopiero potem oglądaj ołtarze, obrazy oraz rzeźby.

Najczęściej zadawane pytania

Czym charakteryzował się gotyk?

Gotyk charakteryzował się ostrołukiem, sklepieniem żebrowym, przyporami i dążeniem do pionowych proporcji. W odmianie ceglanej szczególnie ważne są także rytm warstw muru, blendy oraz profilowane kształtki.

Te cechy trzeba oglądać razem. Sam spiczasty łuk nie wystarcza jeszcze do rozpoznania całej konstrukcji gotyckiej.

Jakie są najważniejsze cechy sztuki gotyckiej?

Poza architekturą sztuka gotycka obejmuje rzeźbę, malarstwo tablicowe, witraże i wyposażenie kościołów. W architekturze najłatwiej dostrzec ostrołuk oraz sklepienia, natomiast we wnętrzu uwagę przyciągają krucyfiksy, figury i ołtarze.

W świątyniach ceglanych rzeźba zwykle nie dominuje na elewacji tak jak w wielu budowlach kamiennych. Więcej jej można zobaczyć w wyposażeniu wnętrza.

Jakie są charakterystyczne elementy architektury gotyku?

Charakterystyczne elementy architektury gotyku to ostrołuki, żebra sklepienne, przypory, wysokie okna i smukłe podziały elewacji. W gotyku ceglanym dochodzą blendy, fryzy oraz dekoracyjny układ cegieł.

Przy oglądaniu zabytku najlepiej szukać minimum dwóch lub trzech elementów naraz. Pojedynczy detal mógł zostać dodany podczas późniejszej przebudowy.

Czy fara w Rogoźnie jest zabytkiem?

Tak. Kościół św. Wita w Rogoźnie wpisano do rejestru zabytków 12 grudnia 1932 roku pod numerem AK-I-11a/104.

Świątynia jest późnogotycka, ceglana i trzynawowa, a jej kamień węgielny nosi datę 3 lipca 1526 roku. Informacje o aktualnym dostępie do wnętrza najlepiej sprawdzić w katalogu Archidiecezji Gnieźnieńskiej lub bezpośrednio w kancelarii parafii.

Czy gotyk ceglany występuje tylko w Polsce?

Nie. Gotyk ceglany rozwijał się w szerokim pasie Niżu Środkowoeuropejskiego i regionów nadbałtyckich, między innymi w północnych Niemczech, na Pomorzu oraz na ziemiach polskich.

Polska ma wiele znanych realizacji tego nurtu, ale nie jest jego jedynym obszarem. Wielkopolska stanowi jego mniej reklamowane, lecz ważne południowe pogranicze.

Od czego zacząć zwiedzanie gotyckiego kościoła?

Zacznij od obejścia bryły i obejrzenia przypór, okien oraz układu cegieł, a dopiero potem wejdź do wnętrza i spójrz na sklepienie. Taka kolejność pozwala oddzielić średniowieczną konstrukcję od późniejszego wyposażenia.

W Rogoźnie warto następnie zobaczyć gwiaździste sklepienia, chrzcielnicę i neogotycki ołtarz główny. Nie dotykaj zabytkowych elementów bez zgody gospodarzy kościoła.

Źródła i literatura

1. Archidiecezja Gnieźnieńska - katalog parafii pw. św. Wita w Rogoźnie, dostęp: październik 2026.
2. Kościół św. Wita w Rogoźnie, hasło encyklopedyczne, dostęp: październik 2026.
3. Narodowy Instytut Dziedzictwa - zabytek.pl i rejestr zabytków nieruchomych, dostęp: 2026.
4. K. Kubalska-Sulkiewicz i in., red., Słownik terminologiczny sztuk pięknych, PWN, Warszawa 1996.
5. Edmund Ławniczak, red., Kościół św. Wita w Rogoźnie, Rogozińskie Centrum Kultury, Rogoźno 2003.